Meiweg, Geesteren gemeente Berkelland

In opdracht van Geofox Lemond BV heeft ADC ArcheoProjecten een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Meiweg in Geesteren (gemeente Berkelland). In het plangebied zal een retentievijver worden aangelegd. Ook zal er sprake zijn van natuurontwikkeling. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van een projectprocedure ten behoeve van een wijziging in het bestemmingsplan en was noodzakelijk om te bepalen of bij de voorgenomen activiteiten de kans bestaat dat archeologische resten in de ondergrond worden aangetast.In het plangebied zijn archeologische resten mogelijk vanaf het Laat Paleolithcum. Vanwege de ligging op een hoger deel van het dekzandgebied was het onderzoeksgebied vanaf het Neolithicum een gunstige vestigingslocatie voor landbouwers. Het plangebied ligt ingeklemd tussen de twee essen van het esdorp Geesteren.Teneinde deze verwachting te toetsen werd in het plangebied een booronderzoek (specificatie VS03) uitgevoerd.Tijdens het booronderzoek is inderdaad de aanwezigheid van een grondmorene rug vastgesteld, die plaatselijk bedekt is met een pakket dekzand (Laagpakket van Wierden, Boxtel Formatie). Ten behoeve van de bodemvruchtbaarheid is een plaggendek opgebracht. In het westen van het plangebied is het plaggendek ca. 50 cm dik, in het midden ca. 30 cm en in het oosten is het plaggendek 110 en 75 cm dik. Het dikke plaggendek in het oosten van het plangebied maakt deel uit van de Geesterensche es.Archeologische indicatoren zijn tijdens het booronderzoek niet aangetroffen. Gezien de gunstige ligging voor bewoning en een grotendeels intact esdek moet echter rekening worden gehouden met de aanwezigheid van sporen. Eventuele sporen zullen uit de periode tot aan de Middeleeuwen (voor de aanleg van het plaggendek) dateren en goed geconserveerd zijn.ADC ArcheoProjecten adviseert om ter plaatse van de toekomstige retentievijver een inventariserend veldonderzoek uit te voeren door middel van het aanleggen van proefsleuven (IVO-P), teneinde vast te stellen of er binnen het plangebied archeologische resten aanwezig zijn.De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE).Onderhavig rapport is beoordeeld door dhr. M.H.J.M. Kocken (Regionaal archeoloog regio Achterhoek). Deze stemt in met het advies voor vervolgonderzoek, maar niet met de vorm hiervan. Uit pragmatische overwegingen, kostenbeheersing en de onvermijdelijkheid van de aanleg van de retentievijver in het plangebied adviseert dhr. Kocken een archeologische begeleiding (conform protocol IVO-P) van de civieltechnische werkzaamheden uit te laten voeren. Deze voorwaarde dient in de vrijstelling/ontheffing te worden opgenomen. Voor een Archeologische Begeleiding is een goedgekeurd Programma van Eisen noodzakelijk. Daarnaast dient te allen tijde bij het afgeven van een bouw- en/of aanlegvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij Onze minister. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het verdient de aanbeveling ook de contactambtenaar voor archeologie van de gemeente Berkelland (mevrouw A. Lugtigheid-Hendriks) hiervan per direct in kennis te stellen.

受Geofox Lemond BV委托，ADC ArcheoProjecten为荷兰贝克兰德自治市（gemeente Berkelland）吉斯特伦镇（Geesteren）梅韦格（Meiweg）规划区域开展了案头考古调研与踏勘式田野调查。该规划区域将修建一座滞留池（retentievijver），并同步开展自然修复工作。本次调研系为修改土地利用规划的项目程序开展，核心目的为判定拟建工程是否会对地下考古遗存造成破坏。
规划区域内最晚自旧石器时代晚期（Laat Paleolithcum）起便存在出现考古遗存的可能性。由于地处砂质沉积台地的较高区位，自新石器时代（Neolithicum）起，该区域便成为农耕者的宜居佳地。规划区域被埃斯村吉斯特伦（esdorp Geesteren）的两条溪谷（essen）夹在中间。
为验证该推测，研究人员在规划区域内按照VS03规范开展了钻探调查。钻探过程中确实发现了一处冰碛垄（grondmorene rug），局部被维尔登下层砂包、博克斯特尔地层组（Laagpakket van Wierden, Boxtel Formatie）覆盖。为提升土壤肥力，区域内铺设了耕积覆盖层（plaggendek）：规划区域西部的耕积层厚度约50厘米，中部约30厘米，东部则分别为110厘米与75厘米。东部较厚的耕积层属于吉斯特伦埃斯的一部分。
钻探过程中未发现考古指示物，但鉴于该区域宜居条件优越且埃斯台地大体保存完好，仍需考虑存在遗存痕迹的可能性。此类遗存痕迹可追溯至耕积层铺设之前的中世纪以前时期，且保存状况良好。
ADC ArcheoProjecten建议，针对拟建滞留池点位开展探槽式踏勘田野调查（IVO-P），以确认规划区域内是否存在考古遗存。具体工作内容需纳入经主管部门审批的《需求大纲》（Programma van Eisen, PvE）。
本报告已由M.H.J.M. Kocken先生（阿赫特霍克地区考古专员）审核。其认可后续调研的必要性，但不认可本次建议的调研形式。基于务实考量、成本管控以及本区域滞留池修建的紧迫性，Kocken先生建议针对土建工程开展符合IVO-P规范的考古监理，并将该要求纳入豁免/许可文件中。开展考古监理需先获批《需求大纲》。
此外，在核发建设/修建许可时，必须履行法定申报义务（依据1988年《古迹法》第53条），以确保偶然发现的遗存得到记录：凡非通过考古发掘发现文物（可移动或不可移动文物），且明知或理应知晓其为文物者，需尽快向荷兰主管部长申报。该申报需向荷兰文化遗产局（Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed）提交。
同时建议即刻告知贝克兰德自治市考古联络专员A. Lugtigheid-Hendriks女士相关事宜。