Rotterdam ‘s-Gravenweg 598-600. Een bureauonderzoek en een verkennend inventariserend veldonderzoek door middel van grondboringen.

AlgemeenIn opdracht van Stadsontwikkeling Rotterdam heeft het team Onderzoek en Rapportage van Archeologie Rotterdam op 10 juni 2020 een verkennend inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in het plangebied ‘s-Gravenweg 598-600 in de gemeente Rotterdam. In totaal zijn zes boringen verspreid over het plangebied gezet, tot een maximale diepte van 5,0 m beneden het maaiveld. Voorafgaand aan het veldonderzoek is voor het gebied een bureauonderzoek uitgevoerd. De onderzoeken zijn verricht omdat in het plangebied een sanering is voorzien. Indien archeologische waarden aanwezig zijn, kunnen deze bij de werkzaamheden worden aangetast of vernietigd.ResultatenOp basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied opgesteld. Voor het Mesolithicum is op basis van de diepe ligging (vanaf 12 m - NAP) geen archeologische verwachting opgesteld. Voor het gehele plangebied geldt een lage archeologische verwachting voor vindplaatsen uit het Neolithicum tot de Bronstijd en de Nieuwe tijd, een redelijk hoog tot hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Vroege Middeleeuwen en een hoge archeologische verwachting voor de aanwezigheid van archeologische resten uit de Late Middeleeuwen. Aangezien de bodemingrepen niet dieper reiken dan 0,9 m - mv en de boordiepte maximaal 7,19 m - NAP (5,0 m - mv) bedraagt, kan op basis van het veldonderzoek de verwachting voor het Mesolithicum niet bijgesteld worden. De onbekende verwachting voor de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen uit het Mesolithicum blijft gehandhaafd.Tijdens het veldonderzoek zijn in de twee diepere boringen getijdenafzettingen van het Laagpakket van Wormer, Formatie van Naaldwijk (voorheen Afzettingen van Calais) aangetroffen. De getijdenafzettingen gaan geleidelijk over naar het bovenliggende veen, waarschijnlijk is er geen fase geweest waarin bewoning van de getijdenafzettingen mogelijk is geweest. De lage archeologische verwachting voor de aanwezigheid van archeologisch vindplaatsen uit het Neolithicum tot de Bronstijd blijft dan ook gehandhaafd. In het plangebied is inderdaad veen (voorheen Hollandveen) aangetroffen. De top van het veen lijkt in redelijke mate intact. De redelijk hoge tot hoge verwachting voor de aanwezigheid van vindplaatsen uit de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Vroege Middeleeuwen blijft gehandhaafd.In het plangebied is een antropogeen pakket aangetroffen waarin aardewerk uit de 17e eeuw is aangetroffen. Hoewel tijdens het onderzoek niet aangetroffen, kan niet uitgesloten worden dat er mogelijk ook oudere resten aanwezig zijn. De hoge verwachting voor de aanwezigheid van archeologische resten uit de Late Middeleeuwen blijft gehandhaafd. Op basis van het aangetroffen vondstmateriaal wordt de lage verwachting voor de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen uit de Nieuwe tijd naar boven, naar hoog bijgesteld.Op basis van het bureauonderzoek en verkennend inventariserend veldonderzoek kan niet uitgesloten worden dat bij de voorgenomen werkzaamheden in het plangebied archeologische vindplaatsen zullen worden verstoord.AdviesOp grond van het bureauonderzoek en het verkennend inventariserend veldonderzoek luidt het (selectie)advies voor het plangebied ‘s-Gravenweg 598-600 in Rotterdam dat er een voorziening moet worden getroffen om archeologische waarden te behouden of te ontzien. Vervolgonderzoek in het kader van de Archeologische Monumentenzorg wordt dan ook aanbevolen. Om het archeologisch onderzoek zo soepel mogelijk te laten verlopen wordt aanbevolen een proefsleuvenonderzoek variant archeologisch begeleiding van de geplande saneringswerkzaamheden uit te laten voeren. De begeleiding dient te worden uitgevoerd conform het protocol IVO-proefsleuven van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA) Landbodems versie 4.1. Doel is het documenteren van gegevens en het uitwerken en veiligstellen van materiaal van de mogelijk aanwezige vindplaats conform een goedgekeurd Programma van Eisen.

1. 总论
受鹿特丹城市发展部门委托，鹿特丹考古研究所研究与报告团队于2020年6月10日，在鹿特丹市‘s-Gravenweg 598-600号规划区域内开展了勘探性考古调查野外作业。本次调查共布设6个钻孔，分布于整个规划区域，最大钻探深度达地面下5.0米。野外作业开展前，已针对该区域完成案头考古调查（bureauonderzoek）。本次调查的动因是该规划区域内将实施场地整治工程，若区域内存在考古遗存，可能会在施工过程中遭到破坏或损毁。

2. 调查结果
基于案头考古调查，本次研究为该规划区域制定了针对性的考古遗存预期等级。针对中石器时代（Mesolithicum）遗存，由于其埋藏深度起始于地面下12米（荷兰国家高程基准Nieuw Amsterdams Peil，简称NAP），未制定对应的考古预期。针对整个规划区域，新石器时代（Neolithicum）至青铜时代（Bronstijd）以及近现代的考古遗存预期等级为低；铁器时代（IJzertijd）、罗马时期（Romeinse tijd）与早期中世纪（Vroege Middeleeuwen）的考古遗存预期等级为较高至高；中世纪晚期（Late Middeleeuwen）的考古遗存预期等级为高。
由于本次钻探的土层扰动深度不超过地面下0.9米，且最大钻探深度为7.19米NAP（即地面下5.0米），因此无法通过本次野外调查调整中石器时代遗存的考古预期，中石器时代考古遗存的未知预期状态维持不变。
野外调查期间，在两个较深的钻孔中发现了瓦姆河低阶地潮汐沉积（Laagpakket van Wormer）与奈尔德魏克组（Formatie van Naaldwijk，原称加来沉积组（Afzettingen van Calais））。该潮汐沉积层逐渐过渡为上覆泥炭层，推测该区域未曾存在过可供人类居住的潮汐沉积阶段。因此，新石器时代至青铜时代遗存的低考古预期等级维持不变。本次调查确证规划区域内存在泥炭层（原称荷兰泥炭层（Hollandveen）），且泥炭层顶部保存状况较为完好，因此铁器时代、罗马时期与早期中世纪遗存的较高至高考古预期等级维持不变。
在规划区域内还发现了人为活动堆积层（antropogeen pakket），其中采集到17世纪陶瓷器。尽管本次调查未发现更早遗存，但无法完全排除更早遗存存在的可能性。中世纪晚期考古遗存的高预期等级维持不变。基于本次发现的出土遗物，将近现代遗存的低考古预期等级上调至高等级。
综上，基于案头考古调查与本次勘探性野外调查，无法排除本次规划的施工活动将破坏区域内考古遗存的可能性。

3. 建议
基于本次案头考古调查与勘探性野外调查结果，针对鹿特丹市‘s-Gravenweg 598-600号规划区域的（遴选）建议为：需采取相关措施以保护或避让区域内的考古遗存。因此，建议开展考古遗迹保护（Archeologische Monumentenzorg）框架下的后续调查工作。为确保考古调查工作顺利开展，建议针对规划中的场地整治工程实施探槽勘探（proefsleuvenonderzoek）并配套考古监理工作。监理工作需符合《荷兰考古质量标准（Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie，简称KNA）Landbodems版本4.1的IVO探槽规程（IVO-proefsleuven）》。本次工作的核心目标为：依据获批的项目任务大纲（Programma van Eisen），对可能存在的考古遗存开展资料记录、遗物整理与安全保存。