Bureauonderzoek Eemnes Verlegde Laarderweg e.o. (gemeente Eemnes)

Antea Group projectnummer 489157 In november 2023 is in opdracht van BAM Infra Regionaal Oost door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor Verlegde Laarderweg in Eemnes (gemeente Eemnes). Aanleiding voor het onderzoek is het voornemen om de omgeving rond Aansluiting 34 Eemnes van rijksweg A27, ter hoogte van de Verlegde Laarderweg te Eemnes heraan te leggen. Bij de aanlegwerkzaamheden kunnen eventuele archeologische waarden worden verstoord. Het archeologisch onderzoek dient als onderbouwing voor de ruimtelijke procedure. Een bureauonderzoek is de eerste stap binnen de Archeologische Monumentenzorg (AMZ, zie bijlage 2). Voor het plangebied geldt een onderzoeksplicht conform het beleid van de gemeente Eemnes. In een eerdere fase werd voor het een deel van het plangebied, met name “fietspad Eemnes” reeds een bureauonderzoek opgesteld.1 Ook is voor een nieuw P&R terrein een quickscan uitgevoerd. Er bleken echter nog enkele delen van het totale plangebied buiten de eerder onderzochte gebieden te vallen. Om die reden is er voor gekozen om een nieuw bureauonderzoek uit te voeren om de vorige onderzoeken te actualiseren en uit te breiden. Er geldt een hoge verwachting op resten van kampementen van jagers-verzamelaars uit het laat paleolithicum en mesolithicum. Voor het westelijke deel geldt een hoge verwachting op resten uit het neolithicum tot en met de bronstijd. Het oostelijke deel van het plangebied was in die periode te nat voor bewoning. Hier geldt dus een lage verwachting voor deze periode. Vanaf de ijzertijd tot en met de vroege middeleeuwen was het hele plangebied te nat voor bewoning. Voor deze periode geldt derhalve een lage verwachting. Vanaf de late middeleeuwen werd het gebied ontgonnen. Op basis van de historische gegevens lijkt de ontginningskade circa 1km ten oosten van het plangebied te hebben gelegen. De historische kaarten tonen dat er in de nieuwe tijd geen bebouwing aanwezig was. Waarschijnlijk geldt dit ook tijdens de late middeleeuwen. De verwachting op bewoningsresten uit deze periode is derhalve laag. Er zijn uit deze periode wel sporen van ontginning en landbouwactiviteiten te verwachten. Advies (voor advieskaart, zie bijlage 489157-advies) Ter plaatse van de wegen, zoals op de verwachtingskaart van de gemeente weergegeven, geldtgeen verwachting meer. Deze delen kunnen derhalve worden vrijgegeven. Ook de delen die opgehoogd zijn of waar (aantoonbaar) kabels en leidingen in de ondergrond aanwezig zijn, kunnen uitgezonderd worden van vervolgonderzoek. Omdat er binnen de rest van het plangebied een hoge kans blijft op het aantreffen van archeologische resten, adviseert Antea Group om binnen deze delen van het plangebied een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen, verkennende fase, uit te voeren op de locaties waar graafwerkzaamheden dieper dan 30 cm -mv gepland zijn. De methode – een verkennend booronderzoek bestaande uit 6 boringen per hectare - is er niet primair op gericht om archeologische resten aan te treffen (hiervoor is de gehanteerde boordichtheid en –intensiteit te gering), maar is wel uitermate geschikt om: 1) de aard van bodemopbouw en 2) de mate van intactheid van de oorspronkelijke bodemopbouw inclusief de archeologische sporendragende niveaus te bepalen. Het aantal boringen is afhankelijk van de dieptes van de geplande werkzaamheden. Aangezien deze bij het schrijven het dit bureauonderzoek nog niet precies bekend zijn, kan dit nog niet worden bepaald. Bij het opstellen van het Plan van Aanpak in voorbereiding van het booronderzoek kan dit verder worden bepaald. Indien uit het archeologisch booronderzoek blijkt dat de niveaus niet intact zijn dan kan vrijgave voor het plangebied volgen. Mocht blijken dat dit niet met zekerheid kan worden vastgesteld, dan kan een vervolgonderzoek noodzakelijk zijn op die locaties waar deze niveaus bereikt worden. In overleg met de opdrachtgever kan dan worden gekeken naar de meest praktische vorm van vervolgonderzoek, zijnde proefsleuven of een archeologische begeleiding van de uit te voeren graafwerkzaamheden. Bovenstaande is een advies; het hierop nemen van een selectiebesluit is voorbehouden aan de bevoegde overheid, in deze de gemeente Eemnes. Ook voor vrijgegeven (delen van) plangebieden, waar geen graafwerkzaamheden dieper dan 30cm -mv gepland zijn, bestaat altijd de mogelijkheid dat er tijdens graafwerkzaamheden toch losse sporen en vondsten worden aangetroffen. Het betreft dan vaak kleine sporen of resten die niet door middel van een booronderzoek kunnen worden opgespoord. Op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de Minister (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: telefoon 033-4217456). Een vondstmelding bij de gemeentelijk of provinciaal archeoloog kan ook.

安特亚集团（Antea Group）项目编号489157。2023年11月，受BAM区域东部基础设施公司（BAM Infra Regionaal Oost）委托，安特亚集团为埃姆内斯市（gemeente Eemnes）境内的韦莱德拉尔道（Verlegde Laarderweg）项目开展了考古案头调研。本次调研的起因是，计划对荷兰A27国道埃姆内斯34号出入口周边、位于韦莱德拉尔道附近的埃姆内斯路段进行道路翻修。施工过程中，可能会对区域内潜在的考古遗存造成破坏，本次考古调研将为空间规划审批流程提供依据。
案头考古调研是荷兰考古遗产保护（Archeologische Monumentenzorg, AMZ，详见附件2）流程的第一步。根据埃姆内斯市的政策要求，本次规划区域需开展考古调研工作。此前，规划区域的部分范围（尤其是“埃姆内斯自行车道”段）已完成案头考古调研¹。此外，针对新建停车换乘（Park and Ride, P&R）场地，还开展了快速考古评估。但经核查，本次规划整体范围内仍有部分区域未被纳入此前的调研范围。因此，本次项目决定开展全新的案头考古调研，以更新并拓展原有调研成果。
区域内大概率存在旧石器时代晚期与中石器时代的狩猎采集者营地遗存。规划区域西部，新石器时代至青铜时代的遗存存在较高预期。而规划区域东部在该时期因地势过于湿润，不适宜人类居住，因此该时期遗存的预期评级较低。从铁器时代至中世纪早期，规划区域整体均因湿润不适宜居住，该时期遗存的预期评级同样较低。中世纪晚期起，该区域开始被开垦。根据历史资料推断，开垦边界大致位于规划区域以东约1公里处。历史地图显示，近代该区域无建筑分布，中世纪晚期大概率同样如此，因此该时期居住遗存的预期评级较低。但该时期或存在开垦与农业活动的遗迹。
调研建议（建议图详见附件489157-advies）：根据埃姆内斯市的预期分布图，道路沿线区域已无潜在考古遗存，因此可对该部分区域予以豁免。此外，已垫高的区域或经证实地下敷设线缆与管道的区域，同样可免于开展后续考古调研。
鉴于规划区域剩余范围仍存在较高的考古遗存发现概率，安特亚集团建议：针对该部分区域内计划开展深度超过30厘米（低于地面，-mv）的土方工程的点位，开展钻探式勘探性田野调查（勘探阶段）。该勘探方法为每公顷布设6个钻孔的勘探性钻探调查，其核心目标并非直接发现考古遗存（当前的钻探密度与强度不足以实现该目的），而是用于：1）明确土层结构类型；2）评估原生土层（含考古遗存的地层）的完整性程度。
钻孔数量需根据计划施工的深度确定。因本次案头调研撰写时，施工深度尚未明确，故暂无法确定钻孔数量。在编制钻探调查的实施计划时，可进一步明确钻孔数量与布设方案。若考古钻探调查显示原生土层已遭破坏，则可对规划区域予以豁免。若无法确定原生土层的完整性，则需在涉及该地层的点位开展后续考古调研。可与委托方协商后，选择最具实操性的后续调研形式，即探沟开挖或对土方工程开展考古监理。
以上内容仅为调研建议，最终审批决策权限属于主管行政部门，本次为埃姆内斯市人民政府。即便规划区域（部分范围）已被豁免，且未计划开展深度超过30厘米（-mv）的土方工程，施工过程中仍有可能发现零散的考古遗迹与遗物。这类遗迹往往规模较小，无法通过钻探调查发现。根据《荷兰遗产法》第5.10条规定，发现考古遗存后需立即向文化遗产部长报告（荷兰国家文化遗产局联系方式：033-4217456），也可向市级或省级考古主管部门上报。