การคุ้มครองผู้บริโภคผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์

ผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ หมายถึง สินค้า หรือผลิตภัณฑ์ ซึ่งไม่มีรูปร่าง (Intangible) โดยผู้ให้บริการหรือผู้พัฒนาเกมออนไลน์นั้นเป็นผู้ทำขึ้นโดยการเขียนโปรแกรม ผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์จึงเป็นเพียงข้อมูลรหัสที่ถูกผู้ให้บริการหรือผู้พัฒนาเกมออนไลน์เขียนขึ้นเท่านั้น ซึ่งผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์นั้นจะมีความคงอยู่ตัวตนอยู่ในเพียงโลกเกมออนไลน์เท่านั้นจึงไม่สามารถที่จะแยกออกจากเกมออนไลน์ได้ โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสบการณ์และอรรถรสในการเล่นเกมออนไลน์ให้แก่ผู้ใช้บริการแกมออนไลน์และอาจเพื่อออกขายแก่ผู้ใช้บริการออนไลน์โดยสินค้าดังกล่าวนี้อาจทำให้ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์หรือตัวละครของผู้ใช้บริการเกมออนไลน์มีความสามารถมากกว่าผู้ใช้บริการเกมออนไลน์รายอื่น หรืออาจเป็นเพียงแค่เพื่อสิ่งประดับให้ความสวยงามในการตกแต่งตัวละครเท่านั้น หรืออาจเป็นการทำให้ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์ได้รับคุณสมบัติบางอย่างที่ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์รายอื่นไม่มี การเกิดขึ้นของผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ทำให้หลายประเทศ เช่น สาธารณรัฐประชาชนจีน สาธารณรัฐเกาหลีใต้ สหรัฐอเมริกา ประเทศญี่ปุ่น สหราชอาณาจักร ราชอาณาจักรเบลเยียม เป็นต้น ได้คำนึงถึงปัญหาที่เกิดขึ้นของผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ โดยเฉพาะปัญหาการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์และสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่ม บางประเทศได้มีการออกบทบัญญัติเพื่อควบคุมผู้ให้บริการเกมออนไลน์ในการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์และกำหนดถึงสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่ม บางประเทศต้องนำบทบัญญัติที่มีอยู่มาปรับใช้ถึงการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์และกำหนดถึงสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่ม รวมทั้งคำพิพากษาของศาลในประเทศไทยแม้ว่าอุตสาหกรรมเกมออนไลน์จะมีการเติบโตและมีขนาดใหญ่เป็นอันดับหนึ่งในอาเซียนแต่ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายหรือบทบัญญัติเป็นการเฉพาะเพื่อควบคุมการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์และกำหนดถึงสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่ม จากการศึกษาพบว่าการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์และสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่มยังมีปัญหาทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องดังนี้ ประการแรก เกมออนไลน์ที่มีการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ยังไม่มีกฎหมายใดควบคุม กำหนดหน้าที่ให้ต้องปฏิบัติตามทำให้ผู้ให้บริการเกมออนไลน์มีอิสระในการกำหนดการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์นำมาซึ่งการเอาเปรียบผู้ใช้บริการเกมออนไลน์เกินสมควร ประการที่สอง สิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่มที่ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์คาดหวังจะซื้อขายเพื่อทำกำไรต่อนั้นไม่ได้มีกฎหมายบัญญัติถึงสิทธิดังกล่าวไว้โดยเฉพาะแต่อย่างใด ดังนั้นกฎหมายที่มีผลบังคับใช้ในปัจจุบันของประเทศไทยสามารถนำมาปรับใช้ถึงสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่มได้อย่างไร ดังนั้น วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงเสนอแนะแนวทางในการแก้ปัญหาข้างต้นดังนี้ ในการควบคุมการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ออกกฎหมายเพื่อควบคุม กำกับ ดูแลการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์โดยผู้ให้บริการจำต้องแสดงข้อความให้ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์ได้ทราบเกมออนไลน์ดังกล่าวมีการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์เป็นส่วนหนึ่งของเกมออนไลน์ รวมทั้งผู้ให้บริการเกมออนไลน์ต้องมีการบอกรายละเอียดการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ โดยกำหนดให้เป็นหน้าที่ผู้ใช้บริการเกมออนไลน์ที่จำต้องทำการบอกรายละเอียดการสุ่มผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ และสิทธิในผลิตภัณฑ์ดิจิทัลในเกมออนไลน์ที่ได้จากการสุ่มนำประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ รวมทั้งพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ.2540 มาปรับใช้

网络游戏数字产品，指由网络游戏服务提供商或开发者通过编程生成的无实体（Intangible）商品或产品。此类产品本质仅为服务提供商或开发者编写的代码数据，仅能存续于网络游戏世界之中，无法脱离该游戏独立存在。其设计初衷为提升网络游戏玩家的游戏体验与游玩乐趣，亦可面向玩家进行售卖；此类产品可使玩家或其游戏角色获得超越其他玩家的能力，或仅作为装饰性道具用于美化游戏角色，亦可为玩家提供其他玩家无法享有的专属属性。
网络游戏数字产品相关问题已引发包括中华人民共和国、大韩民国、美利坚合众国、日本国、大不列颠及北爱尔兰联合王国、比利时王国在内的多国关注，其中尤以网络游戏数字产品抽奖机制以及玩家通过抽奖获得的数字产品权属问题最为突出。部分国家已出台专门立法，对网络游戏服务提供商的数字产品抽奖行为进行监管，并明确抽奖所得数字产品的权属；另有部分国家则通过适配现有法律法规，来规制网络游戏数字产品抽奖及相关权属问题。即便泰国的网络游戏产业规模位居东盟之首，该国目前仍未出台专门法律法规，用以监管网络游戏数字产品抽奖行为并明确抽奖所得数字产品的权属。
经研究发现，网络游戏数字产品抽奖及相关权属问题当前存在如下法律困境：其一，当前无专门法律法规对网络游戏数字产品抽奖机制进行规制，导致网络游戏服务提供商可自主制定抽奖规则，进而过度侵害玩家合法权益；其二，玩家期望通过交易抽奖所得数字产品以获取收益，但此类产品的权属并未得到专门法律的明确保护。因此，泰国现行有效法律应如何适配以规制网络游戏数字产品抽奖及相关权属问题，成为亟待解决的议题。
据此，本论文提出如下解决方案：一是出台专门法律法规，对网络游戏服务提供商的数字产品抽奖行为进行监管、规范与管理，要求服务提供商必须明确告知玩家该游戏包含数字产品抽奖机制，并披露抽奖活动的详细规则；二是规定网络游戏用户应当承担披露抽奖细节的义务，并将《泰国民法典与商事法》以及佛历2540年（公元1997年）《不正当合同法案》适配适用于网络游戏数字产品抽奖所得产品的权属问题。