Bureauonderzoek en Verkennend en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Hemmelweg te Markelo, Gemeente Hof van Twente

<p>Hamaland Advies heeft in opdracht van Ortageo een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend en karterend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Hemmelweg te Markelo, gemeente Hof van Twente. Het betreft de ontwikkeling van 12 woningen. Het plangebied heeft een oppervlakte van 5.000 m². De exacte verstoringsdiepte is nog onbekend maar zal door een vorstvrije fundering en de aanleg van riolering meer bedragen dan 80 cm-mv.</p><p>Op de verwachtings- en beleidsadvieskaart1 van de gemeente ligt het plangebied in een gebied met een hoge archeologische verwachting. Tevens ligt het in een gebied in een zone met een historisch element (erf) met een hoge verwachting. Vanwege de ligging in meerdere gebieden geldt de hoogste eis als leidraad. Dat betekent dat bij ingrepen dieper dan 40 cm en met een oppervlakte groter dan of gelijk aan 2.500 m² een archeologisch onderzoek noodzakelijk is. Het door Hamaland Advies uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek (protocol BRL SIKB 4002) dat aangevuld is met een verkennend en karterend booronderzoek (protocol BRL SIKB 4003).</p><p>Conclusie Het bureauonderzoek toont aan dat er zich mogelijk archeologische vindplaatsen uit alle perioden vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd in het plangebied zouden kunnen bevinden. Het plangebied ligt op een gordeldekzandrug was door geschikt als nederzettingslocatie en foerageergebied voor jagers en verzamelaars en later als nederzettingslocatie voor landbouwende samenlevingen. Het plangebied is gelegen in de nabijheid van een historisch erf uit de Late Middeleeuwen.</p><p>De agrarische bewerking van het gebied hebben waarschijnlijk voor een bodemverstoring gezorgd van 30-50 cm-mv. Onbekend is echter tot hoe diep de bodem daadwerkelijk is verstoord.</p><p>Het verwachte dekzand van de Formatie van Boxtel met het Laagpakket van Wierden is in alle boringen aangetroffen. Deze C-horizont wordt afgedekt door een moderne bouwvoor en in boring 2 ook door een geroerde laag (Ap1 en Ap2). Deze Ap-horizonten hebben een minimale diepte van 35 cm-mv en een maximale diepte van 70 cm-mv. In alle boringen is de C-horizont vermengd met de bovenliggende horizonten door ploegen, graven en andere grondbewerking gerelateerd aan de functie van het plangebied als moestuin. In boringen 1 en 3 zijn menglagen aanwezig waarbij de C-horizont is vermengd met de resten van de podzol B-horizont (B/C-horizont). Deze laag heeft een diepte van minimaal 55 cm-mv en maximaal 70 cm-mv. In boring 2 is een menglaag aanwezig waarbij de C-horizont is vermengd met de restanten van een eerdlaag (A/C-horizont). Deze laag heeft een diepte van 65 cm-mv tot 85 cm-mv. In boringen 4 en 5 zijn menglagen aanwezig welke bestaan uit een opgebracht pakket waarin de oorspronkelijke eerdlaag, de oorspronkelijke podzol B-horizont en de top van het dekzand met elkaar vermengd zijn geraakt (A/B/C-horizont). Deze laag heeft een dikte van minimaal 15 cm en maximaal 25 cm.</p><p>Selectieadvies Binnen het plangebied is geen intact bodemprofiel aangetroffen. De C-horizont is afgetopt en vermengd met de bovenliggende lagen. De oorspronkelijke podzolbodem is mogelijk bewust verspit om de afwatering van het perceel te kunnen bevorderen. Daarnaast reikt de diepte van de geplande bodemverstoring (80 cm-mv) grotendeels in de reeds verstoorde lagen. Om deze redenen is de kans dat met de geplande werkzaamheden archeologische vindplaatsen worden verstoord nihil. Wij achten vervolgonderzoek derhalve niet noodzakelijk. Hierbij moet de opmerking worden geplaatst dat de gebruikte onderzoeksmethode niet erg geschikt is voor het opsporen van kleinschalige steentijdvindplaatsen.</p><p>Selectiebesluit Op 23 maart 2020 is het conceptrapport en het selectieadvies beoordeeld door dhr. A. Vissinga (Regioarcheoloog) namens gemeente Hof van Twente. Het advies van Hamaland Advies wordt overgenomen. Het plangebied wordt, op archeologische gronden, vrijgegeven. Het uitvoeren van archeologisch vervolgonderzoek is niet noodzakelijk. Aan de gemeente Hof van Twente zal geadviseerd worden om het selectie-advies over te nemen.</p><p>Voorbehoud Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 5.10 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de Regioarcheoloog van Twente.</p>