Venlo TPN, deelgebied 3 WML waterleidingtracT

In opdracht van Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) heeft ADC ArcheoProjecten een Archeologische Begeleiding (opgraving met beperking onder het protocol proefsleuven) uitgevoerd ten behoeve van de aanleg van een waterleiding op de locatie Trade Port Noord (TPN ) deelgebied 3 Heierhoeveweg; Zaarderheiken in de gemeente Venlo. De Archeologische Begeleiding behelsde het toezicht houden op het uitgraven van een waterleidingsleuf. Het onderzoeksgebied heeft een oppervlakte van ca. 2451m2en was in gebruik als akker- en weidegebied. Het tracé wordt in het zuiden begrensd door een onbenoemd zandpad en ligt ten noorden van de “visvijver”. De noordkant van het tracé wordt begrensd door de Heierkerkweg (Afb. 1 en 2).Het onderzoek in het tracé van de waterleiding loopt vooruit op het proefsleuvenonderzoek in deelgebied 3, Zaarderheiken golfterrein. De bedoeling is dat de resultaten van het onderhavige onderzoek op zinvolle wijze geïntegreerd kunnen worden in het komende proefsleuvenonderzoek. Het onderzoek dient derhalve vooral gericht te zijn op het zorgvuldig bergen en waarderen van de aan te treffen archeologische resten. Daarnaast kan het onderzoek in het kader van de aanleg van de waterleiding onderzoeksvragen oproepen die meegenomen kunnen worden bij het 1 proefsleuvenonderzoek .Geomorfologisch wordt het TPN gebied gekenmerkt door een dekzandrug waarop zich in de loop van de Middeleeuwen een enkeerdbodem heeft gevormd. Naar het zuiden toe wordt de rug begrensd door een dalvormige laagte waarin de Mierbeek is gelegen. De bodem bestaat hier uit lage eerdgronden (deze zone is rijk aan ijzerconcentraties). Tussen de dekzandrug en de spoorlijn bevindt zich verder een natte laagte met moerige gronden (het Mehr en Berksbroek). Naar het noorden toe gaat de dekzandrug over in een dekzandvlakte. Bodemkundig behoort deze zone tot de (hogere) podzolgronden en vlakvaaggronden. De grondwatertrap varieert van III tot VII.Voor het TPN terrein is in vervolg op een archeologische verwachtingskaartin 2005 door RAAP een 2 3 inventariserend archeologisch en cultuurhistorisch onderzoek uitgevoerdbestaande uit een intensief boorprogramma, oppervlaktekarteringen, een bureauonderzoek en een cultuurhistorische inventarisatie. 4 Op basis van dit onderzoek is in 2007 een proefsleuven onderzoek uitgevoerd op het hele TPN terrein . Tijdens de voorgenoemde onderzoeken zijn aanwijzingen gevonden voor gebruik en bewoning van het landschap vanaf het Laat Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd (Tabel 1).Hierbij wordt rond het kruispunt van de Heierhoeveweg en de Heierkerkweg een Romeinse vindplaats verwacht. De hoogste verwachting ligt echter in de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd, aangezien in deze periode de ontginning van het gebied intensiveerde (verschillende, maar vaak kort gebruikte, kampontginningen zijn al aangetroffen).De aangetroffen archeologische resten sluiten aan bij de verwachtingen van een kampontginning.Tijdens de begeleiding zijn op twee locaties sporen aangetroffen (Afb. 2). Op ca. 225 meter van het kruispunt van de Heierkerkweg en de Heierhoeveweg op de overgang van een lage natte zone naar een dekzandrug ligt locatie 1 die bestaat uit een structuur uit de Volle Middeleeuwen en overige nederzettingssporen. Dit “erf” wordt aan de Noord en Zuidzijde begrensd door een greppel (S12 en S30). Op locatie twee (noordelijkste deel van de sleuf) is de Romeinse vindplaats niet aangetroffen, maar de sleuf kon niet volledig tot aan de kruising worden aangelegd vanwege kabels en leidingen. Dit deel was zeer verstoord door afgebroken hedendaagse bijgebouwtjes behorende bij dehuidige boerderij, slechts twee oudere sporen zijn aangetroffen. De overige delen van het tracé waren archeologisch leeg.5 De waardestelling, zoals voorgeschreven in de KNA versie 3.1heeft een waardering voor de fysieke kwaliteitscriteria van 5 punten opgeleverd en de inhoudelijke kwaliteit van 7 punten. Dit zijn scoren die bovengemiddeld en hoog zijn en de vindplaats het predikaat ‘behoudenswaardig’ opleveren (tabel 3). Over locatie 2 kunnen geen uitspraken gedaan worden aangezien het slechts twee sporen betreft.

受林堡水务公司（Waterleiding Maatschappij Limburg，WML）委托，ADC考古项目公司（ADC ArcheoProjecten）为芬洛市（gemeente Venlo）Zaarderheiken区域Trade Port Noord（贸易港北区，TPN）3分区Heierhoeveweg的输水管道铺设工程，开展了考古监护工作——即依据试验开挖规程实施的限制性发掘。本次考古监护涵盖对输水管道沟槽开挖的全程监督。研究区域面积约2451平方米，曾作为农田与牧草地使用。该管线南侧以无名沙土路为界，北邻"鱼池（visvijver）"，北侧则以Heierkerkweg为界（见图1与图2）。本次输水管道沿线考古工作早于3分区Zaarderheiken高尔夫球场的试验开挖考古研究，其成果可整合至后续的试验开挖考古研究中，因此本次工作重点为妥善发掘并评估待发现的考古遗存。此外，本次输水管道工程相关的考古研究可提出相关课题，纳入后续试验开挖考古研究范畴。地貌上，TPN区域以砂质沉积垄为核心特征，中世纪时期在此形成了单一土壤剖面。南侧以河谷洼地为界，米埃尔贝克河（Mierbeek）即位于该洼地中，此处土壤为低肥力土壤且铁元素富集。砂质沉积垄与铁路线之间分布着一片以泥炭土为主的湿洼地（即Mehr与Berksbroek区域）。北侧砂质沉积垄过渡为砂质沉积平原，该区域土壤属于（高阶）灰化土与漂洗土，地下水位等级介于Ⅲ至Ⅶ级之间。针对TPN场地，荷兰考古研究院（RAAP）于2005年在考古预期分布图基础上，开展了考古与文化史系统性调查工作，内容包括密集钻探、地表测绘、文献研究以及文化史普查。基于该调查结果，2007年针对整个TPN场地开展了试验开挖考古研究。前述调查中已发现自旧石器时代晚期至近现代的人类活动与居住遗迹线索（见表1）。其中在Heierhoeveweg与Heierkerkweg的交叉口周边，推测存在罗马时期遗存点。不过最具潜力的遗存年代集中于中世纪晚期与近现代，该时期该区域的开垦活动强度显著提升，已发现多处但使用周期较短的营地式开垦遗迹。本次发掘发现的考古遗存符合营地式开垦遗迹的特征。本次监护过程中共在两处地点发现遗迹（见图2）：第一处遗迹位于Heierkerkweg与Heierhoeveweg交叉口以南约225米处，即低湿区域向砂质沉积垄的过渡地带，该遗迹包括中世纪盛期的一处建筑结构与其他居住遗迹，该"地块"南北两侧以沟壕（S12与S30）为界。第二处遗迹位于管线沟槽最北端，未发现罗马时期遗存，但由于地下线缆与管道的干扰，沟槽未能完全铺设至交叉口区域。该区域因原有农场附属的当代小型建筑拆除而受到严重扰动，仅发现两处年代较早的遗迹。管线其余区段未发现考古遗存。依据荷兰皇家考古学会（KNA）3.1版标准开展的价值评估结果显示，该遗存的物理质量评分达5分，内涵质量评分达7分，两项得分均高于平均水平，因此该遗存被评定为"具有保存价值"（见表3）。由于第二处遗迹仅发现两处遗存痕迹，暂无法对其价值作出判定。