ผลของอาหารและเครื่องดื่มที่มีฤทธิ์เป็นกรดต่อความแข็งผิวของเคลือบฟัน เนื้อฟัน และวัสดุบูรณะสีเหมือนฟัน

ศึกษาผลของอาหารและเครื่องดื่มที่มีฤทธิ์เป็นกรดต่อการเปลี่ยนแปลงความแข็งผิวของเคลือบฟัน เนื้อฟันและวัสดุบูรณะสีเหมือนฟัน โดยเตรียมชิ้นตัวอย่างเคลือบฟัน เนื้อฟันจากฟันกรามน้อยมนุษย์ และวัสดุบูรณะสีเหมือนฟัน 5 ประเภท คือ ไฮบริด เรซิน คอมโพสิต (Filtek Z250) ไมโครฟิลล์ เรซิน คอมโพสิต (Filtek A110) คอนเวนชันแนล กลาสไอโอโนเมอร์ (Fuji IX) เรซิน มอดิฟายด์ กลาสไอโอโนเมอร์ (Fuji II LC) และโพลีแอซิด มอดิฟายด์ เรซิน คอมโพสิต (Dyract AP) กลุ่มละ 50 ชิ้น วัดค่าความแข็งผิวชิ้นตัวอย่างด้วยเครื่องวัดความแข็งผิวแบบจุลภาค โดยใช้หัววิกเกอร์ส กด 6 ครั้งเพื่อหาค่าเฉลี่ยต่อหนึ่งชิ้นตัวอย่าง จากนั้นแบ่งชิ้นตัวอย่างแต่ละชนิดโดยการสุ่มเป็น 5 กลุ่มๆ ละ 10 ชิ้น เพื่อแช่ในอาหารและเครื่องดื่มที่มีฤทธิ์เป็นกรด 5 ชนิด คือ น้ำอัดลมรสโคลา (โค้กกระป๋อง) นมเปรี้ยว (ดัชมิลล์รสผลไม้ผสม) น้ำส้มคั้นบรรจุกล่อง (ทิปโก) เครื่องดื่มเกลือแร่ (สปอนเซอร์) และต้มยำ (คนอร์) โดยแช่ในอาหารหรือเครื่องดื่ม 5 วินาทีสลับกับแช่ในน้ำลายเทียม 5 วินาที จำนวน 10 รอบ วัดค่าความแข็งผิวชิ้นตัวอย่างอีกครั้งด้วยวิธีเดียวกัน นำค่าความแข็งผิวก่อนและหลังแช่ในอาหารและเครื่องดื่มมาทดสอบด้วยสถิติแพร์ที-เทสท์ (Paired t-test) และสถิติวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (one-way ANOVA) ผลการศึกษานี้แสดงว่า น้ำอัดลมรสโคลาลดค่าความแข็งผิวของเคลือบฟัน เนื้อฟัน ไมโครฟิลล์ คอมโพสิต และเรซิน มอดิฟายด์ กลาสไอโอโนเมอร์ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value<0.05) น้ำส้มคั้นบรรจุกล่องและเครื่องดื่มเกลือแร่ สามารถลดค่าความแข็งผิวของเคลือบฟันได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value<0.05) ส่วนนมเปรี้ยวและต้มยำก้อนไม่ทำให้ความแข็งผิวลดลง

本研究旨在探讨酸性饮食与饮品对牙釉质、牙本质及美学牙科修复材料表面硬度变化的影响。研究制备的样本包括取自人类下颌磨牙的牙釉质、牙本质样本，以及5类美学牙科修复材料，分别为混合树脂复合材料（Filtek Z250）、微填料树脂复合材料（Filtek A110）、传统型玻璃离子水门汀（Fuji IX）、树脂改性玻璃离子水门汀（Fuji II LC）以及聚酸改性树脂复合材料（Dyract AP），每类样本各50个。首先采用配备维氏压头的显微硬度计测试各样本的初始表面硬度：对每个样本施加载荷并施压6次，取平均值作为该样本的硬度值。随后将每类样本随机分为5组，每组10个，分别浸入5种酸性饮食及饮品中：可乐型碳酸饮料（罐装可口可乐）、混合果味风味酸奶（达美）、盒装鲜榨橙汁（特易购）、运动饮料（赞助品牌）以及家乐冬阴功汤，采用交替浸泡方案：每次在酸性饮品中浸泡5秒，随后移入人工唾液中浸泡5秒，循环操作10次。完成浸泡后，再次采用相同方法测试各样本的表面硬度。将浸泡前后的表面硬度值分别通过配对t检验（Paired t-test）与单因素方差分析（one-way ANOVA）进行统计学分析。研究结果显示：可乐型碳酸饮料可显著降低牙釉质、牙本质、微填料树脂复合材料及树脂改性玻璃离子水门汀的表面硬度（P<0.05）；盒装鲜榨橙汁与运动饮料可显著降低牙釉质的表面硬度（P<0.05）；而混合果味风味酸奶与冬阴功汤则未对样本表面硬度产生显著降低效果。