Gemeente Sint-Michielsgestel. Plangebied NBW knelpunt BeA5, Gouverneursweg / Leijgraaf te Middelrode. Archeologisch bureauonderzoek. BAAC Rapport V-19.0320.

In opdracht van Waterschap Aa en Maas heeft het onderzoeks- en adviesbureau BAAC een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied NBW knelpunt BeA5, Gouverneursweg/ Leijgraaf te Middelrode.Het plangebied maakt deel uit van het Zuid-Nederlandse dekzandgebied. Dit landschap bestond van nature uit een afwisseling van dekzandruggen, dekzandvlaktes, beekdalen en vennetjes. Het plangebied ligt op de overgang van een dekzandrug in het noordoosten naar een dekzandvlakte in het westen. De oorspronkelijke bodem binnen het plangebied is een gooreerdgrond ter hoogte van de dekzandrug en een beekeerdgrond ter hoogte van de dekzandvlakte. Vanwege de dikte van de humeuze bovenlaag zullen eventuele vindplaatsen veelal nog gaaf aanwezig zijn.In de omgeving van het plangebied zijn archeologische vondsten en sporen bekend uit de ijzertijd, de Romeinse tijd en de middeleeuwen. Er zijn geen vondsten uit de periode laat-paleolithicum – neolithicum aangetroffen in de omgeving van het plangebied (vuursteenvindplaatsen, vondstmateriaal, (paal)sporen, grafheuvels e.d.). Echter, het kan niet worden uitgesloten dat deze binnen onderhavig plangebied wel aanwezig zijn. Het landschap kan in de periode laat-paleolithicum – vroeg neolithicum een aantrekkelijke jachtlocatie zijn geweest, vanwege de grote variatie in biotoop en drinkend wild bij de beken die rondom het plangebied stroomden. Uit de periode laat-paleolithicum – vroeg neolithicum worden met name vondststrooiingen van vuurstenen artefacten, houtskool of vondstconcentraties behorende tot tijdelijke kampementen van jagers/verzamelaars verwacht. In de loop van het neolithicum gingen de mensen sedentair leven en kunnen, op de hoger gelegen delen van het plangebied, sporen van nederzettingsterreinen bestaande uit individuele huis- of boerderijplaatsen met erven, afvalkuilen, waterputten en aardewerkstrooiing worden verwacht. Bij nederzettingsterreinen kunnen ook grafvelden voorkomen. Circa 200 m ten oosten van het plangebied, nabij het Klotven, ligt bijvoorbeeld een urnenveld uit de ijzertijd. Over het algemeen geldt dat hoger gelegen gebieden een toenemende bevolkingsdichtheid kenden en vaak voortdurend bewoond zijn geweest tot in de Romeinse tijd. Nabij het plangebied is bijvoorbeeld een Romeinse boerderij aangetroffen op de overgang van een laaggelegen beekdal naar een hoger gelegen dekzandgebied. In de middeleeuwen zullen boerderijen en nederzettingen voornamelijk aan de randen van de bouwlandcomplexen hebben gestaan. Op historische kaarten is te zien dat het plangebied in een relatief nat gebied lag. Enkel het noordoostelijke deel van het plangebied, ter hoogte van de dekzandrug, was in gebruik als weiland, bouwland en bosland. Binnen het plangebied is, voor zover bekend, vanaf het begin van de 19e eeuw nooit sprake geweest van bebouwing.Binnen de zone met een dekzandrug, in het noordoostelijke deel van het plangebied, kunnen archeologische vindplaatsen uit de periode laat-paleolithicum-Romeinse tijd aanwezig zijn. Vanwege de dikte van de humeuze bovenlaag zullen eventuele vindplaatsen veelal nog gaaf aanwezig zijn. Voor deze zone geldt een hoge verwachting voor archeologische waarden uit de periode laat-paleolithicum-middeleeuwen. Voor de periode daarna geldt een lage verwachting. Binnen de zone waar een dekzandvlakte aanwezig is worden geen (intacte) archeologische vindplaatsen verwacht. Hier geldt een lage verwachting. Voor de zone met een hoge archeologische verwachting (circa 3,7 ha) wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een verkennend booronderzoek.

受艾河与马斯河水利委员会（Waterschap Aa en Maas）委托，研究咨询机构BAAC针对米德尔罗德（Middelrode）的NBW瓶颈BeA5、总督大道/莱赫拉夫（Gouverneursweg/ Leijgraaf）规划区域开展了考古室内研究。该规划区域属于荷兰南部冰碛砂丘带（dekzandgebied），其自然原生景观由交错分布的砂丘脊（dekzandrug）、砂丘平地（dekzandvlakte）、溪谷与小型沼泽盆地构成。规划区域地处东北部砂丘脊向西部砂丘平地的过渡地带，区域内原生土壤随地貌有所差异：砂丘脊区域为黏泥灰土（gooreerdgrond），砂丘平地区域则为溪谷黏泥灰土（beekeerdgrond）。由于腐殖质表层厚度较大，区域内绝大多数疑似考古遗存大概率仍保存完好。规划区域周边已发现铁器时代、罗马时期与中世纪的考古遗存与遗迹。截至目前，该区域周边未发现旧石器时代晚期-新石器时代的相关遗存，包括燧石制品、出土遗物、（木）桩遗迹、墓冢等，但无法排除此类遗存存在于本次规划区域内的可能：由于规划区域周边溪流周边生物群落多样、野生动物水源充足，该区域在旧石器时代晚期-早新石器时代或为极具吸引力的狩猎场所。旧石器时代晚期-早新石器时代的遗存大概率表现为燧石制品散布区、木炭遗存，或是与狩猎采集者临时营地相关的遗物集中区。进入新石器时代后，人类逐渐转向定居生活，规划区域地势较高的地段，或存在以独立住宅或农场遗址为核心的定居点遗迹，包括住宅地块、垃圾坑、水井与陶器散布区；此类定居点周边也可能伴随有墓地。例如，在规划区域以东约200米的克洛特芬（Klotven）附近，就分布有一处铁器时代的瓮棺墓地。总体而言，地势较高的区域人口密度更高，且通常持续有人居住直至罗马时期。规划区域附近曾在低地溪谷与高台砂丘地带的过渡区域发现一处罗马时期农场。中世纪时期，农场与定居点多分布于农田复合体的边缘地带。根据历史地图显示，规划区域曾属于相对湿润的区域，仅规划区域东北部的砂丘脊区域曾被用作牧场、农田与林地。截至目前，规划区域内自19世纪初以来从未开展过建筑开发活动。在规划区域东北部的砂丘脊带内，可能存在旧石器时代晚期-罗马时期的考古遗存。由于腐殖质表层厚度较大，该区域内绝大多数疑似遗存大概率仍保存完好，其中旧石器时代晚期至中世纪的考古价值评估为高，之后时期的评估为低。在砂丘平地分布的区域，未发现完整考古遗存的可能性较高，整体评估为低。针对考古价值评估为高的区域（面积约3.7公顷），建议开展后续勘探性钻探研究。