Frankeneng 18, Ede Gemeente Ede: Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase

In opdracht van BioEnergie De Vallei heeft IDDS Archeologie in augustus 2021 een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Frankeneng in Ede, gemeente Ede. Door de gemeente Ede (M. van Domburg, adviseur archeologie) is vastgesteld dat in het plangebied een verkennend booronderzoek plaats moet vinden. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde verwachting. Daarnaast wordt inzicht verkregen in de vormeenheden van het landschap in het plangebied, voor zover deze vormeenheden van invloed kunnen zijn geweest op de bruikbaarheid van de locatie door de mens in het verleden. Op basis van de resultaten van het onderzoek kunnen kansarme zones van het plangebied worden uitgesloten en kansrijke zones worden geselecteerd voor behoud of voor vervolgonderzoek In het plangebied zijn 7 boringen gezet met een diepte van 2,0 m beneden het maaiveld. De boringen zijn gezet op kruisingen en/of op een onderliggende afstand die varieert van ca. 45 tot 50 m. Bovendien is met de ligging van de boorpunten rekening gehouden met de aanwezigheid van kabels en leidingen. Aangezien er in de straat Frankeneng veel kabels en leidingen liggen, en de nieuwe stoomleiding voor een groot deel onder het huidige fietspad zal worden aangelegd, zijn de boringen uitgevoerd op het fietspad naast de Frankeneng. Er is gebruik gemaakt van een Edelmanboor met een diameter van 10 cm. Het plangebied bevindt zich in een dekzandgebied. In het grootste deel van het plangebied is het dekzand vergraven tot in de C-horizont. Op basis van het booronderzoek blijkt dat de bodem in het plangebied, voor de aanleg van dit bedrijventerrein (eind jaren 60 begin jaren 70), bestond uit enkeerdgronden. Tijdens het onderzoek is geconstateerd dat er in het plangebied één potentieel archeologisch niveau aanwezig is. Dat niveau betreft de top van de C-horizont. Mogelijk wordt de top van C-horizont afgedekt met een restant van een plaggedek. Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren bij alle bodemverstorende werkzaamheden die dieper reiken dan 0,5 m –mv. Op basis van de ondiepe ligging van het potentiële archeologisch niveau zou een proefsleuvenonderzoek de beste manier zijn om na te gaan of er archeologische waarden aanwezig zijn. Bovendien adviseert IDDS Archeologie om het vervolgonderzoek te laten uitvoeren direct voorafgaand aan de aanleg van de stoomleiding zodat de straat niet extra hoeft te worden opgebroken. Indien het niet mogelijk is om het vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek, vanwege de ligging van de werkzaamheden in de openbare weg, adviseert IDDS Archeologie om de voorgenomen bodemverstorende werkzaamheden archeologisch te begeleiden. Voor het vervolgonderzoek dient rekening te worden gehouden met de aanleg van één vlak op het niveau waarop sporen zichtbaar worden, in de top van de C-horizont. Dit niveau bevindt zich op ca. 0,5 m -mv. Daarnaast dient er rekening te worden gehouden dat er bovenop de C-horizont een restant van een esdek aanwezig is waarin archeologische resten kunnen voorkomen.

受BioEnergie De Vallei委托，IDDS考古学（IDDS Archeologie）于2021年8月在荷兰埃德（Ede）市辖区内的Frankeneng区域开展了勘探性野外调查（Inventariserend Veldonderzoek，缩写IVO），属于勘探阶段工作。埃德市政府考古顾问M. van Domburg确定，该规划区域内需开展勘探性钻探调查。

本次勘探性野外调查的核心目标为验证并按需补充预设的考古预期判断；同时厘清规划区域内地貌单元的形态特征，以明确此类地貌单元是否曾对过往人类的场地利用行为产生影响。基于调查结果，可排除规划区域内的低潜力考古区域，并遴选高潜力区域开展保护工作或后续考古研究。

本次调查共布设7个钻孔，孔深为地表下2.0米。钻孔点位设置于道路交叉口及/或间距约45至50米的位置；此外，钻孔选址还需兼顾地下线缆与管道的分布情况。由于Frankeneng街道下方分布有大量线缆与管道，且新建蒸汽管道大部分将铺设于现有自行车道下方，因此所有钻孔均布设於Frankeneng旁侧的自行车道上。本次钻探采用直径10厘米的Edelman钻机（Edelmanboor）。

规划区域属于覆砂沉积区（dekzandgebied）。该区域内大部分地块的覆砂层已被剥蚀至土壤C层（C-horizont，母质层）。根据钻探结果可知，在该工业园区于20世纪60年代末至70年代初建成前，规划区域内的土壤以均质土壤（enkeerdgronden）为主。

本次调查确认规划区域内存在1处潜在考古遗存层，即土壤C层的顶部。该C层顶部可能被一层犁耕残留覆盖层（plaggedek）所覆盖。

基于本次勘探性野外调查的结果，IDDS考古学提出如下建议：
1. 所有深度超过0.5米（地面以下）的土体扰动作业，均应开展针对性后续考古调查。鉴于该潜在考古遗存层埋藏较浅，试坑考古调查（proefsleuvenonderzoek）是确认是否存在考古遗存的最优方案。
2. 后续考古调查应在蒸汽管道铺设前即刻开展，以避免额外破开路面。若因作业位于公共道路内而无法开展试坑考古调查，则需对拟实施的土体扰动作业进行全程考古监护。
3. 开展后续调查时，需在可见考古遗存痕迹的层面——即C层顶部（埋深约0.5米，地面以下）——设置一处发掘平面。此外，需注意C层顶部上方可能存在一层腐殖残留覆盖层（esdek），其中可能包含考古遗存。