MATNLI MASALALARNI MATEMATIK IFODALASH KO'NIKMASINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI

Maqolada 5–6-sinf o‘quvchilarining matnli masaladagi miqdoriy munosabatni chizma, jadval, arifmetik ifoda yoki tenglama orqali to‘g‘ri ifodalash ko‘nikmasini rivojlantirish muammosi o‘rganiladi. Maqsad matnni tushunish bilan hisoblash o‘rtasidagi oraliq faoliyatni ajratib, uni o‘qitish va baholashga doir tekshirilishi mumkin bo‘lgan metodik modelni ishlab chiqishdir. O‘zbekistondagi metodik darsliklar va dissertatsiya tavsiflari OECDning matematik savodxonlik doirasi hamda matnli masalalar haqidagi xalqaro psixologik-pedagogik tadqiqotlar bilan qiyosiy, tizimli bo‘lmagan mavzuli tahlil qilindi. Natijada matnni qayta bayon qilish, miqdor va birliklarni ajratish, munosabat yo‘nalishini belgilash, tasvirdan ramziy ifodaga o‘tish hamda modelni vaziyatda tekshirish bosqichlari; ikki usulda ifodalash namunalari va to‘rt mezonli baholash rubrikasi taklif etildi. Model va rubrika sinf tajribasi hamda psixometrik tekshiruvdan o‘tkazilmagan. Maqola samaradorlik haqidagi empirik da’vo emas, kelgusi tajribada sinaladigan nazariy-metodik taklifni taqdim etadi.