Archeologische begeleiding (AB) bij de herinrichting van de Onderdendamsterweg te Winsum, gemeente Winsum (GR)

<p>Aanleiding tot de hier beschreven archeologische begeleiding (AB) is de herinrichting van de Onderdendamsterweg (N996) te Winsum. De herinrichting betreft het binnen de bebouwde kom van Winsum gelegen deel van de weg. Omdat de werkzaamheden met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is archeologisch onderzoek, in de vorm van een archeologische begeleiding, protocol opgraven, noodzakelijk. Dit onderzoek is uitgevoerd conform de Wet op de archeologische monumentenzorg.<br>Gemeente Winsum heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven de begeleiding uit te voeren.</p><p>De archeologische begeleiding heeft gefaseerd plaatsgevonden in mei en juni 2013. Het veldwerk is uitgevoerd door de heren G.J. de Roller en A.R. Wieringa en stond onder leiding van mevrouw T.N. Krol. Het onderzoek is uitgevoerd conform de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), versie 3.2, en de richtlijnen uit het Programma van Eisen (PvE; De Jong 2013), dat is goedgekeurd door het bevoegd gezag, gemeente Winsum. De archeologische begeleiding vormt een vervolg op een eerder uitgevoerd archeologisch bureauonderzoek (De Jong 2013-2).</p><p>Het onderzoekstracé ligt in het noordelijke kweldergebied. De natuurlijke bodem in het gebied bestaat uit klei, met langs de hoger gelegen randen van de kwelder en geulen, siltige tot zandige oeverwallen. Het onderzoekstracé ligt direct ten oosten van de wierde Obergum. Deze wierde ligt op een oeverwal. Het wegtracé direct ten oosten van Obergum ligt op de flank van deze oeverwal, die hier bestaat uit zeer fijn zand met een lichte kleifractie. Verder naar het oosten toe loopt deze oeverwal geleidelijk af en gaat deze over in kleiafzettingen.</p><p>Tijdens de archeologische begeleiding is een oude kleiweg gevonden. Deze kleiweg bestaat uit een enkele decimeters dikke laag karrensporen, waarvan de diepste zich aftekenden als langgerekte voren in de vaste klei. De ouderdom en gebruiksperiode van de kleiweg kon op basis van in de karrensporen gevonden munten en andere vondsten bij benadering vastgesteld worden. De in de sporen gevonden munten dateren in de periode tussen het eerste kwart van de 17e eeuw en het jaar 1769. Een 19e-eeuwse knoop is de jongste determineerbare vondst uit de karrensporen. Dat de weg ouder is dan de munten doen vermoeden en mogelijk zelfs laatmiddeleeuws kan zijn, kan afgeleid worden uit aardewerkvondsten uit de karrensporen, die dateren uit ongeveer 1300 en uit de 15e eeuw. Een sloot die parallel aan en onder de karrensporen ligt, kon helaas niet gedateerd worden. Omdat er karrensporen over de slootvulling liggen, is deze sloot in elk geval ouder dan de karrensporen, waarmee een datering van de sloot in de middeleeuwen mogelijk is.</p><p>In de periferie van de wierde Obergum is tijdens de begeleiding in de natuurlijke bodem aardewerk gevonden uit de vroeg-Romeinse tijd en uit de 12e of 13e eeuw. Deze zone met aardewerkvondsten vormt wellicht de grens tussen de wierde en het omliggende kwelderlandschap.</p>