Transect-rapport 3019: Een archeologisch bureauonderzoek. Sint-Oedenrode, Hoek Stompersstraat - Coeveringslaan, Gemeente Meierijstad (NB).

<p>In oktober 2020 is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd in een plangebied op de hoek van de Stompersstraat en de Coeveringslaan te Sint-Oedenrode (gemeente Meierijstad). De aanleiding van het onderzoek wordt gevormd door het voornemen om in het plangebied twee woningen te realiseren. Bij de voorgenomen werkzaamheden zal grondverzet plaatsvinden, waardoor de oorspronkelijke bodem en daarmee eventueel aanwezige archeologische resten in het gebied kunnen worden verstoord.</p><p>Op basis van het bureauonderzoek bevindt het plangebied zich op de overgang van een dekzandrug naar een beekdal. Deze gradiëntzone heeft vanaf het Paleolithicum een aantrekkelijke locatie gevormd voor bewoning, door de relatief hoge en droge ligging en de nabijheid van voedselbronnen en drinkwater. Op basis van dit gegeven en een inventarisatie van archeologische resten in de omgeving, geldt een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit de periode van het Paleolithicum tot en met de Vroege-Middeleeuwen.<br>Uit historisch bekende gegevens blijkt dat ongeveer 50 m ten zuiden van het plangebied de 13e-14e-eeuwse Borchmolen heeft gestaan. De Borchmolen is gebouwd langs een door de mens aangelegde waterloop, de Molenstroom, die was aangesloten op de Dommel. De waterloop, en vermoedelijk ook de molen gaan terug tot aan de 11e of 12e eeuw. Tot op heden zijn van de molen 13e-14e-eeuwse resten en restanten van een 18e-eeuwse heroprichting aangetroffen. Oudere resten van de molen zijn niet bekend. Verder bevinden zich in de directe omgeving (300 m ten zuiden) van het plangebied de resten van het kasteel van de heren Van Rode. Op dezelfde locatie is in de loop van de 15e-16e eeuw een grafelijk hof, het ’s-Hertogenhuis, gerealiseerd.</p><p>In de omgeving van de burcht bevonden zich volgens historische gegevens meerdere kleine kasteeltjes/slotjes van leenheren die zich naar verloop van tijd uit het geslacht Van Rode hadden losgemaakt. Net ten zuiden van het plangebied heeft in de periode van de burcht een herenhuis gestaan. Deze is halverwege de 18e eeuw getransformeerd tot pastorie. In het plangebied kunnen resten aanwezig zijn van de tuininrichting, behorend bij de pastorie. Deze resten kunnen bijvoorbeeld bestaan uit waterputten, resten van gebouwtjes zoals schuurtjes, erfafscheidingen, greppels en sloten.</p><p>Voor de periode vanaf 1900 geldt een lage archeologische verwachting. Op historische kaarten is namelijk voor deze periode geen bebouwing in het plangebied weergegeven. Het ontbreken van bebouwing duidt er verder op dat in het plangebied geen bodemverstoringen zijn te verwachten als gevolg van bouw- of sloopwerkzaamheden in de 19e-20e eeuw. Archeologische resten kunnen in het plangebied dus nog goed bewaard gebleven zijn.</p>