Sporen van 12de-eeuws Zwaag

<p>Op 8 en 9 april 2013 is door Archeologie Hoorn een archeologisch onderzoek uitgevoerd op het perceel Dorpsstraat 176 in Zwaag. Tevens is op 11 juni 2013 de aanleg van de bouwput op het belendende perceel Dorpsstraat 174 archeologisch begeleid. De aanleiding werd gevormd door de nieuwbouw van twee woningen. Vanwege de ligging aan het dorpslint van Zwaag was er een hoge verwachting voor Middeleeuwse sporen en vondsten (12de-16de eeuw). De verwachting van archeologisch waardevolle resten uit de Nieuwe Tijd (17de-19de eeuw) werd laag geacht. Het perceel was afgaande op het historisch kaartmateriaal in deze periode niet bebouwd. Om de verwachting voor de Middeleeuwen te toetsen is op 1 juni 2012 door Archeologie Hoorn een veldtoets d.m.v. boringen uitgevoerd. Op basis van deze boringen is geconcludeerd dat op het terrein mogelijk een Middeleeuwse terp ligt.<br>De archeologische verwachting voor het perceel zoals op basis van het bureauonderzoek en de veldtoets is geformuleerd, is bij de opgraving bevestigd. Inderdaad zijn sporen uit de 12/13de eeuw aanwezig en inderdaad is een ophogingspakket uit die periode aangetroffen. Dit komt overeen met de resultaten van het booronderzoek. Bij het booronderzoek was het opmerkelijk dat in diverse boringen middeleeuwse scherven werden aangetroffen. Ook bij de opgraving is relatief veel middeleeuws materiaal gevonden, wat een goede indicator is voor de aanwezigheid van een middeleeuwse huisterp. Echter: sporen van bewoning uit de 12de/13de eeuw ontbraken. De aanwezige grote verstoringen van de bodem die bij de sloop van de bebouwing moeten zijn ontstaan, verklaren dit niet volledig. Op de onverstoorde delen van het terrein ontbraken de bewoningsresten namelijk ook. De ophogingslaag en de vondsten wijzen erop dat vlak in de buurt een terpje moet liggen.<br>Ondanks de afwezigheid van bewoningssporen heeft de opgraving, zeker gezien het geringe opgegraven areaal en het geringe tijdsbestek waarbinnen het onderzoek heeft plaatsgevonden toch waardevolle informatie opgeleverd. Het oudste vondstmateriaal dateert duidelijk uit de 12de eeuw. Dit is de periode waarin het gebied waarin Zwaag ligt, is ontgonnen en de eerste kolonisten zich langs het dorpslint vestigden. Het precieze moment van vestiging is nog aan discussie onderhevig. De vondsten op perceel Dorpsstraat 176 geven aanleiding de aanvang wellicht iets vroeger dan de verondersteld datering in 1175 te plaatsen.</p>