Inventariserend Veldonderzoek, verkennende fase Onderhoud N214, Oud-Alblas - Noordeloos Deelgebieden 1 t/m 4, 6, 7 en 8 Gemeente Molenlanden

IDDS Archeologie heeft in de periode juni tot en met december2022 een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de N214 tussen Oud-Alblas en Noordeloos, gemeente Molenlanden. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bureauonderzoek. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde verwachting. Daarnaast wordt inzicht verkregen in de vormeenheden van het landschap in het plangebied, voor zover deze vormeenheden van invloed kunnen zijn geweest op de bruikbaarheid van de locatie door de mens in het verleden. Op basis van de resultaten van het onderzoek kunnen kansarme zones van het plangebied worden uitgesloten en kansrijke zones worden geselecteerd voor behoud of voor vervolgonderzoek. Om deze doelstelling te kunnen realiseren, wordt op de volgende vragen een antwoord gegeven:
• Wat is de fysiek-landschappelijke ligging van de locatie?
• Hoe is de bodemopbouw in het plangebied en in welke mate is deze nog als intact te beschouwen?
• Bevinden zich archeologisch relevante afzettingen in het plangebied? Zo ja, op welke diepte ten opzichte van het maaiveld en het NAP?
• Wat is de specifieke archeologische verwachting van het plangebied en wordt deze bij het veldonderzoek bevestigd?
• Hoewel niet het doel van een verkennend booronderzoek, kunnen er toch archeologische indicatoren worden aangetroffen. Indien deze worden aangetroffen, dan gelden tevens de volgende vragen: wat is de verticale en horizontale ligging van de aangetroffen indicatoren, wat is de datering en wat is de invloed van deze vondsten op de archeologische verwachting van het plangebied?
• In hoeverre worden eventueel aanwezige archeologische waarden bedreigd door de voorgenomen bodemverstorende werkzaamheden?
In de deelgebieden 1 – 4, 6, 7 en 8 zijn in totaal 94 boringen gezet met een diepte tussen 2,0 en 5,0 m beneden het maaiveld. Er is gebruik gemaakt van een Edelmanboor met een diameter van 7 cm voor dat deel van de ondergrond dat boven de grondwaterspiegel lag. Voor het deel van de ondergrond dat onder de grondwaterspiegel lag is gebruik gemaakt van een guts (doorsnede 3 cm) of een zuigerboor (diameter 4 cm).
In de met boringen onderzochte delen van het tracé, deelgebieden 1 – 4, 6, 7 en 8, bevinden zich afzettingen die behoren tot de stroomgordel Alblas, Schoonrewoerd, Pinkenveer en/of Nieuwland. De geulen van die rivieren Alblas, Schoonrewoerd, Pinkenveer en Nieuwland hebben zich ingesneden in een veenlandschap. Nadat die stroomgordels niet meer actief waren bevonden de deelgebieden 1 – 4, 6, 7 en 8 zich tot aan de ontginning van het veen in een veenmoeras. Uitzondering betreft de oostzijde van deelgebied 3, waar de stroomgordelafzettingen niet bedekt zijn met veen, maar reiken tot het huidige maaiveld. Bovenop het veen in deelgebied 1 – 4, 6, 7 en 8 is een toemaakdek aangelegd. Dat toemaakdek is deels omgewerkt en opgehoogd. In deelgebied 1 is een donk aangetroffen. De top van die donk reikt tot aan het huidige maaiveld.

Advies IDDS Archeologie
De aanbevelingen zijn per deelgebied beschreven.
Deelgebied 1: kruispunt N214 en N481
IDDS Archeologie adviseert vervolgonderzoek in de zone rondom boorlocaties 5 en 138 tot en met 149 (Bijlage 3), de zone met een donk. Het advies luidt om vervolgonderzoek uit te laten voeren bij bodemverstorende werkzaamheden die dieper reiken dan 0,3 m -mv (-1,1 m NAP). De beste manier om na te gaan of er op de donk archeologische waarden aanwezig zijn is door middel van een proefsleuvenonderzoek. Hierdoor adviseert IDDS Archeologie om het vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een archeologisch proefsleuvenonderzoek.
IDDS Archeologie adviseert om de rest van deelgebied 1, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.
Mochten er in de toekomst bodemingrepen plaatsvinden die dieper reiken dan 8,5 m -mv (-10,1 m NAP) dan is nog wel aanvullend onderzoek nodig naar een mogelijke rivierduin in de ondergrond, conform de aanbevelingen uit het bureauonderzoek (Van den Biggelaar 2020).
Deelgebied 2: N214 nabij hmp 4.7
IDDS Archeologie adviseert om deelgebied 2, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.
Mochten er in de toekomst bodemingrepen plaatsvinden die dieper reiken dan 8,5 m -mv (-10,1 m NAP) dan is nog wel aanvullend onderzoek nodig naar het mogelijke rivierduin in de ondergrond, conform de aanbevelingen uit het bureauonderzoek (Van den Biggelaar 2020).
Deelgebied 3: kruispunt N214 en Damseweg
IDDS Archeologie adviseert om in de zone rondom boringen 41 tot en met 44 (bijlage 3) vervolgonderzoek uit te laten voeren bij bodemverstorende werkzaamheden die dieper reiken dan 0,5 m -mv (-1,0 m NAP). Voor de voorgenomen bodemverstorende werkzaamheden, verbreden bestaande watergangen met maximaal 1,5 m, adviseert IDDS Archeologie echter geen vervolgonderzoek. De oever-en beddingafzettingen zijn slechts over een beperkte lengte aangetroffen. Hierdoor is de kans op het aantreffen van archeologische waarden zeer gering. Bovendien zal bij het verbreden van de watergangen een sleuf worden gegraven van maximaal 1,5 m breedte. Die sleuf zal onder water worden aangelegd (bron: opdrachtgever), waardoor eventuele sporen niet zichtbaar zullen zijn. Met een dusdanig smalle sleuf is de context van eventuele archeologische waarden niet te bepalen. Hierdoor zal een archeologisch onderzoek bij het verbreden van de watergangen weinig tot geen relevante informatie opleveren.
IDDS Archeologie adviseert om de rest van deelgebied 3, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.
Deelgebied 4: N214 nabij hmp 14.3 – 14.8
IDDS Archeologie adviseert om deelgebied 4, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.
Deelgebied 6: kruispunt N214 – Gorissenweg
IDDS Archeologie adviseert om deelgebied 6, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.
Deelgebied 7: N214 nabij hmp 20.4
IDDS Archeologie adviseert om deelgebied 7, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.
Deelgebied 8: kruispunt N214 – Minkeloos
IDDS Archeologie adviseert om deelgebied 8, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.