Inventariserend veldonderzoek middels proefsleuven aan de Gedempte Gracht 101 te Zaandam, gemeente Zaanstad.

In mei 2015 heeft Hollandia archeologen een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd aan de Gedempte Gracht 101 te Zaandam. De aanleiding voor dit onderzoek vormt het voornemen voor de bouw van een nieuw bedrijfspand voor de huisvesting van Van Haren schoenen B.V. Het proefsleuvenonderzoek is definitief: de in de ondergrond aanwezige archeologische resten zijn veiliggesteld en vastgelegd als bron van informatie voor de kennisvorming over het verleden.
Het onderzochte perceel ligt langs de zuidzijde van de Gedempte Gracht, een belangrijke winkelstraat van Zaandam. Voordat dit deel van Zaandam bebouwd werd, lag er een sloot met aan weerszijden paden. Het zuidelijke ‘zilverpad’ werd in de 17e eeuw bij Zaandam aangetrokken en volgens overleveringen vestigden zich hier voornamelijk welgestelde mensen. Tijdens het onderzoek zijn op een diepte van ca. 80 cm onder maaiveld de resten van twee, wellicht drie gebouwen aangetroffen. Het gaat om muurwerk, funderingspalen, kespen, poeren en een deel van een kelder. Een van de gebouwen, welke aan de straatkant grenst, was in de vroege 19e eeuw het eigendom van de koopman Cornelis Buis, die hier zijn werkplaats had. Achter dit kleine pand werd een vermoedelijke sloot aangetroffen met een venige vulling en veel vondstmateriaal zoals aardewerk, bot en metaal uit de periode 1700-1850. De sloot ligt op één lijn met de erfgrens zoals die nog steeds zichtbaar is in de aangrenzende gebouwen. Hij diende dan ook vermoedelijk als scheiding tussen een noordelijke en zuidelijke helft van het perceel. Onder de funderingen van de muren werd een laag met 17e eeuws materiaal aangetroffen. Dit bewoningsafval is vermoedelijk afkomstig van de eerste bewoningsfase van de Gedempte Gracht, het voormalige zilverpad.