Een verkennend inventariserend veldonderzoek door middel van boringen voor de verbreding van de N31 te Harlingen (F)

Het onderzoeksgebied ligt in het noordelijke zeekleigebied, in het westen van Westergo.Binnen Westergo zijn vanaf het begin van het Holoceen kwelderwallen ontstaan die vooral in de periode IJzertijd – Romeinse Tijd intensief zijn bewoond.In het noorden van het onderzoeksgebied is een dergelijke kwelderwal aanwezig.Ook in het centrale deel van het gebied wordt een kwelderwal verwacht. Vooral deze gebieden hebben een hoge trefkans op archeologische resten uit de periode vanaf de IJzertijd.Uit het verkennend booronderzoek is gebleken dat in het noordelijke deel van het onderzoeksgebied ten noorden van het Van Harinxmakanaal en zuidelijke deel ten zuiden van de spoorlijn, de bodem grotendeels intact is. Er zijn binnen deze gebieden geen aanwijzingen gevonden dat deze gebieden zijn afgeticheld. Deze deelgebieden liggen voor het grootste deel binnen een kweldervlakte. Het uiterste noorden van het onderzoeksgebied ligt op een kwelderwal. Op deze kwelderwal zijn binnen het onderzoeksgebied twee zones met terpaarde gevonden (zie afb. 12). De zone ter plaatse van boring 5 kan op basis van het vondstmateriaal gedateerd worden op de IJzertijd – Romeinse Tijd. Mogelijk sluit deze terp aan bij AMK-terrein 9090. De tweede zone op de kwelderwal kan niet eenduidig gedateerd worden.Mogelijk sluit deze terp aan op de Romeinse dorpsterp van Midlum. Ook is het mogelijk dat deze twee zones het resant vormen van ´e´en grotere terp. In de tussenliggende boringen zijn hiervoor, mede door verstoringen, geen aanwijzingen gevonden. Het mogelijk aanwezige pakket terpaarde kan in deze boringen verdwenen zijn.In het centrale deel van het onderzoeksgebied is de bodem voor een groot deel verstoord. In boring 90, 91 en 96 – 99 is de bodemopbouw ge¨ınterpreteerd als getijdegeulvulling.Hieruit blijkt dat centraal door dit gebied een kreek loopt, die later de oude trekvaart richting Franeker geworden is (zie afb. 11). De exacte ligging van de kreek kan, mede door de verstoringen, op basis van de boringen niet bepaald worden. Ten zuiden van deze kreek zijn binnen het onderzoeksgebied twee terpen gevonden (zie afb. 13). Beide terpen kunnen op basis van het vondstmateriaal gedateerd worden op de Late IJzertijd – Vroeg-Romeinse Tijd. Beide terpen zijn grotendeels intact en nog herkenbaar in het landschap. De top van de kwelderafzettingen ligt in het centrale deel niet duidelijk hoger dan de kreekafzettingen en op een vergelijkbare hoogte als de kweldervlakte in het noordelijk en zuidelijk deel van het onderzoeksgebied. In het centrale deel van het onderzoeksgebied lijkt daarmee eerder sprake van een kweldervlakte die is doorsneden door een getijdekreek( rug), in plaats van de verwachtte kwelderwal. Door de aanwezige verstoringen kan dit op basis van dit booronderzoek echter niet met zekerheid worden bepaald. Er dient ook rekening gehouden te worden met de mogelijkheid dat de terpen in het centrale deel van het onderzoeksgebied op een kwelderwal liggen die later is aangesneden door een kreek.Duidelijk intacte resten van de baksteen- en aardewerkindustie zijn in het centrale deel van het onderzoeksgebied niet aangetroffen. Of de verstoringen binnen dit deel van het gebied hiermee samenhangen, kan op basis van de boringen niet worden bepaald.Op basis van de resultaten van het verkennend booronderzoek wordt geconcludeerd dat er op de terpen op de kwelderwal in het noorden en langs de kreek centraal in het onderzoeksgebied nog archeologische resten aanwezig zijn. Buiten deze terpen zijn er waarschijnlijk geen intacte archeologische resten (meer) aanwezig.Eventuele resten van de baksteen- en aardewerkindustrie langs de oude trekvaart kunnen echter op basis van het booronderzoek niet worden uitgesloten.

本研究区域地处Westergo西部的北部海相黏土地带。自全新世（Holocene）伊始，Westergo境内便形成了盐沼堤（kwelderwal），其中以铁器时代（Iron Age）-罗马时代（Roman Period）的人类活动最为密集。本研究区域北部存在一处此类盐沼堤，区域中部也被推测存在盐沼堤。上述区域出土铁器时代以降考古遗存的概率较高。

勘探钻探结果显示，研究区域北部Van Harinxmakanaal运河以北区域，以及南部铁路线以南区域，其土层大体保存完好。上述区域未发现遭到取土填埋的痕迹，且绝大部分位于盐沼平原（kweldervlakte）境内。本研究区域的最北端坐落于一处盐沼堤之上，该盐沼堤内共发现两处人工堆筑土墩（terpaarde）分布带（见图12）。5号钻探点位所在的分布带，可根据出土遗物判定年代为铁器时代-罗马时代，该土墩或与AMK遗址9090相连。盐沼堤上的第二处分布带则无法精准断代，该土墩或与米德卢姆（Midlum）的罗马时代村落土墩相连。此外，这两处分布带也可能是一处更大规模土墩的残留部分，但受扰动影响，相邻钻探点位未发现相关佐证痕迹，该区域原可能存在的人工堆筑土墩堆积层，或已在上述钻探过程中消失。

本研究区域中部的土层已遭到大面积扰动。对90、91及96至99号钻探点位的土层剖面分析显示，其为潮沟充填沉积。由此可知，区域中部曾有一条溪谷流经，其后演变为通往弗拉讷克（Franeker）的旧通航运河（见图11）。受土层扰动影响，仅凭钻探结果无法确定该溪谷的精确位置。该溪谷以南的研究区域内共发现两处土墩（terp）（见图13），两处土墩均可根据出土遗物判定年代为铁器时代晚期-罗马时代早期，且均保存较为完好，仍可在地表景观中辨识。

区域中部的盐沼沉积层顶部高度与溪谷沉积层并无显著差异，且与研究区域南北部的盐沼平原高度相当。据此推测，区域中部更可能是一处被潮沟（及其脊部）切割的盐沼平原，而非此前预期的盐沼堤。但受现有土层扰动影响，仅凭本次勘探钻探结果无法完全确认上述推测，同时还需考虑另一种可能性：区域中部的土墩坐落于一处盐沼堤之上，该盐沼堤其后被溪谷切割。

研究区域中部未发现保存完好的砖瓦与制陶工业遗存，仅凭钻探结果无法确定该区域的土层扰动是否与此类工业遗存的消失有关。

综合本次勘探钻探结果，可得出结论：北部盐沼堤上的土墩，以及区域中部沿溪谷分布的土墩范围内，仍存有考古遗存。除上述土墩区域外，该区域大概率已无保存完好的考古遗存。但仅凭本次钻探结果，无法排除旧通航运河沿岸存在砖瓦与制陶工业遗存的可能性。