Transect-rapport 2838: Een inventariserend veldonderzoek d.m.v. proefsleuven, karterende en waarderende fase. Ewijk, Koningstraat 29 en 31, gemeente Beunigen (GD).

<p>In juni 2020 is een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in een plangebied (ca. 3.500 m2) aan de Koningstraat 29-31 in Ewijk (gemeente Beuningen). De aanleiding voor het onderzoek is het voornemen om een woning met boomgaard te realiseren. De woning wordt in het oosten van het plangebied gebouwd, met een oppervlakte van circa 160 m2. </p><p>Op basis van eerder uitgevoerd bureau- en booronderzoek gold voor het plangebied een verwachting op archeologische resten uit de periode Neolithicum – Nieuwe tijd. Op basis hiervan is een archeologisch proefsleuvenonderzoek geadviseerd en uitgevoerd.<br>Het doel van dit onderzoek is het toetsen en aanvullen van de archeologische verwachting door het opsporen en het waarderen van eventueel aanwezige archeologische resten. Het onderzoek moet, voor zover mogelijk, inzicht geven in de aard, datering, omvang, gaafheid, conservering en begrenzing van de mogelijk aanwezige archeologische resten. </p><p>In het plangebied zijn vier proefsleuven aangelegd (in totaal 240 m2; 7% van het plangebied). Tijdens het onderzoek zijn twee archeologische vindplaatsen aangetroffen. Vindplaats 1 omvat sporen uit de Late-Middeleeuwen/Nieuwe tijd, aangetroffen op vlak 1 (50-70 cm -Mv) en diepere sporen ook op vlak 2. Deze sporen zijn aangetroffen in werkput 3 (zuiden van het plangebied). Vindplaats 2 betreft een laat-prehistorische sporen- en vondstenlaag (vegetatiehorizont) uit het Laat-Neolithicum tot Midden Bronstijd A, aangetroffen tussen 90-110 cm -Mv in werkput 1 en 2 (noordwesten van het plangebied). De aard van de prehistorische vindplaats kan niet precies vastgesteld worden. Het aangetroffen vondstmateriaal bestaat uit keramiek, dierlijk bot, pijpaarde, metaal, vuursteen en natuursteen uit de Bronstijd – IJzertijd, Late-Middeleeuwen tot Nieuwe tijd. Het materiaal is vooral aangetroffen in de bouwvoor, vegetatiehorizont en een greppel. </p><p>Vindplaats 1: Op het selectiecriterium fysieke kwaliteit scoort vindplaats 1 middelhoog. Het plangebied heeft een intacte bodemopbouw zonder verstoringen. De sporen zijn niet in groten getale aangetroffen, maar ze zijn wel goed geconserveerd en hebben vaak duidelijke contouren. Het vondstmateriaal is vrij schaars en gefragmenteerd. De meeste vondsten zijn van vrij goede kwaliteit, waardoor de baksels goed herkenbaar zijn voor een globale datering. Inhoudelijk scoren de aangetroffen resten middelhoog. De aangetroffen sporen en vondsten uit de Late Middeleeuwen tot Nieuwe tijd kunnen redelijk zeldzaam zijn. De aangetroffen kanonskogel in een kuil kan namelijk relateren aan verdedigings- en/of aanvalswerken uit de tachtigjarige oorlog in of in de buurt van het plangebied. In de omgeving van het plangebied is over deze oorlog nog weinig bekend. De vindplaats is daarom mogelijk relevant voor de nationale of regionale kennisagenda. Het is verder interessant dat de greppels (sporen van landgebruik) niet op de voor dit onderzoek geraadpleegde historische kaarten staan geprojecteerd. Als zodanig verschaffen zij wel informatie over vroege landinrichting. Op basis van de zeldzaamheid en informatiewaarde van de sporen en vondsten scoort vindplaats 1 middelhoog. </p><p>Vindplaats 2 scoort middelhoog tot laag op het selectiecriterium fysieke kwaliteit. Het plangebied heeft een intacte bodemopbouw zonder verstoringen. De verwachte vegetatiehorizont is goed ontwikkeld, vooral in het westen van het plangebied, en bevat in werkputten 1 en 2 ook vondstmateriaal. Het enkele spoor is redelijk diffuus en heeft onduidelijke contouren. Het spoor dateert op basis van vondstmateriaal en stratigrafie uit het Late-Neolithicum tot Midden Bronstijd A. De fysieke kwaliteit is matig. Het vondstmateriaal uit de vegetatiehorizont is vrij schaars en gefragmenteerd. De kwaliteit van de vondsten is goed genoeg om de baksels te herkennen voor globale dateringsdoeleinden. Inhoudelijk scoren de aangetroffen resten middelhoog. In de omgeving van het plangebied zijn bijna geen vindplaatsen bekend uit het Laat-Neolithicum/Vroege tot Midden Bronstijd A. De aangetroffen vondsten en het enkele spoor zijn daarom zeer zeldzaam te noemen. Daarnaast is de kennis omtrent de bewoningsgeschiedenis uit deze periode in dit gebied beperkt. Vervolg onderzoek in het plangebied kan kenniswinst opleveren. De informatiewaarde scoort hoog, omdat kenniswinst valt te behalen over datering, omvang en vorm van de vindplaats en de exacte context. De ensemblewaarde scoort middelhoog. Bij gebrek aan een exacte context van de vindplaats is nog onbekend hoe deze past in de synchrone, diachrone en landschappelijke context van het plangebied en omgeving. Of inter-site analyse mogelijk is, valt in dit stadium nog niet geheel te zeggen.</p>