Het kasteel Gagelbosch te Eindhoven. Archeologisch onderzoek van een omgrachte middeleeuwse woning in Gestel

<p>Van maart tot augustus 2008 is aan de zuidwestzijde van Eindhoven ter plaatse van het voormalige zorgcentrum Gagelbosch een opgraving uitgevoerd. De aanleiding hiervoor was de sloop en nieuwbouw van het bejaardenhuis waarbij archeologische restanten van het historisch bekende kasteel Gagelbosch zouden verdwijnen. Bij de uitwerking zijn ook gegevens van opgravingen uit de jaren 1968- 1971 en van een proefsleuvenonderzoek in 2005 betrokken.<br>De onderzoekslocatie ligt relatief hoog op een dekzandrug tussen de beekdalen van de Gender en de Dommel. Op basis van vondstmateriaal en waarnemingen is aannemelijk te maken dat in de directe omgeving van het plangebied in de Karolingische tijd en volle middeleeuwen een nederzetting lag. De oudste grondsporen zijn te dateren rond 1300 en behoren tot een boerderij en erf. In de eerste helft van de 15e eeuw wordt rond deze boerderij een gracht gegraven. Deze omgeeft een rechthoekig terrein met een oppervlakte van circa 55 bij 23 meter. De reeds bestaande houten boerderij wordt gedeeltelijk of geheel in baksteen herbouwd en daarnaast verschijnt een bakstenen woning. Vanaf de eerste helft van de 15e eeuw kan Gagelbosch als ‘moated site’ worden aangeduid. In de ruim 2,5 eeuw die volgen worden de adellijke stenen woning, het ‘hooghuis’ en de boerderij, het ‘neerhuis’ meerdere malen aangepast en verbouwd tot het hooghuis in 1718 wordt<br>afgebroken. De kasteelboerderij verdwijnt in 1968.<br>De gegevens van het historisch onderzoek gaan niet verder terug dan de late 16e eeuw. Meer historisch onderzoek zou mogelijk nieuwe gegevens op kunnen leveren over huis Gagelbosch en zijn bewoners/eigenaars in de 14e en 15e eeuw.<br>Specialistisch onderzoek van het aangetroffen bouwmateriaal heeft aanvullende informatie opgeleverd over het uiterlijk van de adellijke woning en de boerderijen die daarbij hoorden. Het uitgebreide dendrochronologische onderzoek heeft geen dateringen opgeleverd. Het levert echter wel een bijdrage aan de opbouw van een locale referentiecurve waarmee het hout in de toekomst mogelijk alsnog gedateerd kan worden. Het onderzoek van gebruiksvoorwerpen van metaal, gebruikskeramiek, gebruiksglas, dierlijk bot en pollen, zaden en vruchten heeft gegevens opgeleverd over het dagelijks leven van de bewoners van huis Gagelbosch.</p>