Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Uitingstraat tussen nr. 19b en 21a te Kerkdriel, Gemeente Maasdriel

Hamaland Advies heeft in opdracht van Lycens een archeologisch bureauonderzoek conform de BRL 4002 en een verkennend booronderzoek conform de BRL 4003 uitgevoerd, vanwege de geplande bestemmingswijziging van een agrarisch perceel naar woningbouw aan de Uitingstraat tussen huisnummers 19b en 21a te Kerkdriel, gemeente Maasdriel. Het plangebied is op dit moment nog niet bebouwd. Een ontwerp is nog niet beschikbaar. De ingrepen door de nieuwbouw zijn dan ook nog niet bekend maar zullen vanwege een vorstvrije fundering meer dan 80 cm-mv bedragen. Het plangebied heeft een omvang van 585 m² (zie Afbeelding 1).Het archeologiebeleid van de gemeente Maasdriel is opgenomen in het bestemmingsplan Archeologie Maasdriel. Het plangebied kent hierin Waarde-Archeologie 3 en 6. Archeologisch onderzoek is in deze gebieden noodzakelijk bij plangebieden groter dan 500 m² voor WaardeArcheologie 3 en 5000 m² voor Waarde- Archeologie 6 en bij bodemverstoringen dieper dan 30 cm-mv. Vanwege de overschrijding van de laagste vrijstellingsgrens van 500 m² en de dieptevrijstelling van 30 cm-mv dient een rapport te worden overlegd waarin de archeologische waarden van de gronden die blijkens de aanvraag zullen worden verstoord, naar het oordeel van burgemeester en wethouders in voldoende mate zijn vastgesteld.Bureauonderzoek Het bureauonderzoek toont een hoge verwachting aan voor alle perioden met uitzondering van de Tweede Wereldoorlog. In het plangebied is een stroomrugglooiing met een ooivaaggrond aanwezig. De bodem is mogelijk verstoord tot op een aangenomen diepte van ca 50 cm-mv door agrarische bewerking van de grond. Het plangebied is nooit bebouwd geweest. Er worden dan ook geen bouwhistorische ondergrondse waarden verwacht. In het plangebied is op de hoogtekaart een verschil in maaiveldhoogte vastgesteld van 30 cm. Het westen ligt 30 cm lager dan het oostelijk deel. Waarschijnlijk heeft er grondverplaatsing plaatsgevonden waarbij onbekend is of dit plaatselijk is geweest of dat grond is afgevoerd.BooronderzoekUit de resultaten van het uitgevoerde verkennend booronderzoek blijkt dat de basis van het bodemprofiel bestaat uit fijn siltig zand met schelpgruis behorende bij de stroomrugglooiing die verwacht werd in het plangebied. De top van deze afzettingen is aangetroffen op dieptes variërend van 205 cm-mv in boring 2 tot 230 cm-mv in boring 4. Hierop is een fosfaatrijke matig gerijpte zandige kleilaag (A2-horizont) aanwezig die in dikte varieert van 45 cm in boring 1 tot 80 cm in boring 5. Deze wordt afgedekt door een grijsbruine zandige kleilaag die gekenmerkt wordt door fosfaten, houtskoolspikkels en puinspikkels (A1-horizont). De dikte van deze akkerlaag varieert van 60 cm in boring 2 tot 90 cm in boring 4. Alle aangetroffen sedimenten behoren tot de Formatie van Echteld. De bovenste 10 cm van het bodemprofiel bestaat uit een graszode.SelectieadviesDoor de aanwezigheid van bodemvorming als gevolg van menselijk handelen in het verleden is de kans groot dat binnen het plangebied nog intacte vindplaatsen aangetroffen kunnen worden uit de periode van de Romeinse Tijd tot en met de Nieuwe Tijd. Indien bodemingrepen dieper reiken dan de moderne bouwvoor, te weten 60 cm-mv, dan adviseren wij om vervolgonderzoek door middel van waarderende proefsleuven uit te laten voeren. Voorafgaand aan een proefsleuvenonderzoek dient een Programma van Eisen opgesteld te worden, dat ter toetsing wordt voorgelegd aan gemeente Maasdriel en de Adviseur archeologie van de ODR (mevr. M. Stronkhorst). Mogelijk dat de aanwezige archeologische waarden in situ behouden kunnen blijven indien het perceel met circa 30 cm grond wordt opgehoogd. In dat geval achten wij vervolgonderzoek niet noodzakelijk. Reactie van het bevoegd gezag’ Het conceptrapport is op 29 Oktober 2020 getoetst door de Adviseur archeologie van de ODR en akkoord bevonden. De resultaten, conclusies en het advies voor vervolgonderzoek dan wel planaanpassing door ophoging van het perceel met grond kan namens gemeente Maasdriel worden overgenomen. Omdat het exacte bouwpeil (en de afwerkhoogte van het maaiveld) nog niet bekend is, wordt geadviseerd dat, indien de werkzaamheden dieper gaan dan 80 cm – mv voor de vorstvrije fundering, de ophoging wellicht meer moet zijn. Dit zal door de Adviseur archeologie van de ODR beoordeeld worden nadat het definitief ontwerp gereed is.VoorbehoudHet uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Erfgoedwet 1-7-2016, art. 5.10 en 5.11) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de RCE te Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Maasdriel hiervan per direct in kennis te stellen.

哈马兰咨询（Hamaland Advies）受莱森斯（Lycens）委托，针对荷兰马斯德里尔（Maasdriel）市镇克德里尔（Kerkdriel）尤廷街（Uitingstraat）19b号至21a号之间的农业用地变更为住宅用地的规划，开展了符合《BRL 4002》标准的考古室内研究，以及符合《BRL 4003》标准的勘探钻探研究。
规划地块目前尚未开发，尚无相关设计方案，因此新建工程的具体作业范围暂未明确，但由于需采用防冻基础，作业深度将超过80厘米（天然地面以下，简称mv）。规划地块面积为585平方米（详见图1）。
马斯德里尔市镇的考古政策收录于《马斯德里尔考古区划规划》中，该地块在此规划内被划分为考古价值3级与6级区域。针对此类区域，若规划地块面积超过500平方米（考古价值3级）或5000平方米（考古价值6级），或土壤扰动深度超过30厘米（天然地面以下），则需开展考古研究。
由于本次地块面积超过500平方米的最低豁免阈值，且扰动深度将突破30厘米（天然地面以下）的豁免深度，因此需提交一份考古价值评估报告，经市镇市长与市政委员认定，确认拟被施工扰动的土地具备足够的考古价值。

一、考古室内研究
本次室内考古研究显示，除第二次世界大战时期外，规划地块内各历史时期均存在较高的考古遗存预期。地块内存在一处由砂质黄土组成的古河道砂垄地貌。由于长期农业耕作，土壤可能已被扰动至约50厘米（天然地面以下）的深度。规划地块从未进行过建筑开发，因此未发现建筑相关的地下遗存。
根据高程图显示，规划地块内天然地面高差达30厘米，西侧较东侧低30厘米。推测曾发生过土壤搬运作业，但无法确定该作业是局部扰动还是整体土方外运。

二、勘探钻探研究
本次勘探钻探研究结果显示，土壤剖面的基底为粉细砂与贝壳碎屑混合沉积物，对应此前预测的规划地块内的古河道砂垄地貌。该沉积层的顶面埋深介于205厘米（天然地面以下，钻孔2）至230厘米（天然地面以下，钻孔4）之间。其上覆盖有一层富磷的中等成熟砂质黏土层（A2层），厚度范围为45厘米（钻孔1）至80厘米（钻孔5）。该黏土层之上覆盖有一层灰棕色砂质黏土层（A1层），该层以富含磷酸盐、木炭碎屑与碎石碎屑为特征，厚度范围为60厘米（钻孔2）至90厘米（钻孔4）。所有采集到的沉积物均属于埃赫特尔德（Echteld）地层组。土壤剖面最上层10厘米为草皮层。

三、遗存筛选建议
由于历史上人类活动造成的土壤形成作用，规划地块内很可能存在自罗马时期至近现代的完整考古遗存点。若土壤扰动深度超过现代耕作层（即60厘米，天然地面以下），建议采用探槽取样法开展进一步考古研究。在开展探槽考古研究前，需编制《需求清单方案》，并提交给马斯德里尔市镇与荷兰考古咨询委员会（ODR）的考古顾问M. 斯特龙克霍斯特女士进行审核。
若通过向地块上方堆填约30厘米土方的方式，可使现存考古遗存得到原位保护，则无需开展进一步考古研究。

四、主管部门反馈
本研究报告初稿已于2020年10月29日经荷兰考古咨询委员会（ODR）考古顾问审核并获得通过。马斯德里尔市镇可直接采用本报告的研究结果、结论及后续研究建议，或采用堆填土方抬高地块标高的方案。由于精确的建筑标高（及天然地面完工高度）尚未确定，建议若防冻基础作业深度超过80厘米（天然地面以下），则土方堆填高度可能需要进一步提升。该调整方案需在最终设计完成后，由荷兰考古咨询委员会（ODR）的考古顾问进行评估。

五、免责声明
本次研究严格遵循当前通用的考古学理论与方法开展。本次考古研究旨在降低施工过程中发现或破坏规划地块内考古遗存的风险。
在核发环境许可时，需始终明确告知相关方法定申报义务（《荷兰遗产法》2016年7月1日版，第5.10条与第5.11条），以确保对偶然发现遗存的记录工作：“除正式考古发掘外，任何人发现其知晓或理应知晓属于文物（可移动或不可移动文物）的物品时，应尽快向我国主管部门申报。”该申报需向位于阿默斯福特的荷兰国家文物局（RCE）提交。同时建议立即将相关情况告知马斯德里尔市镇的责任公职人员。