แม่กะเทย: ประสบการณ์และการรับรู้เกี่ยวกับความเป็นแม่ในสังคมไทยภายใต้ปิตาธิปไตยทุนนิยม

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์และการรับรู้เกี่ยวกับความเป็นแม่ของผู้หญิงข้ามเพศ หรือ "แม่กะเทย (Kathoey mother)" ในสังคมไทยภายใต้เงื่อนไขของปิตาธิปไตยทุนนิยมผ่านการศึกษาตามแนวทางสตรีนิยม โดยแบ่งการศึกษาออกเป็นสองส่วน ในส่วนแรกเริ่มต้นจากการศึกษาการรับรู้เกี่ยวกับความเป็นแม่ของผู้หญิงข้ามเพศชนชั้นกลางวัยทำงานที่ยังไม่ได้โอบรับบทบาทการเป็นแม่ จำนวน 15 คน โดยใช้การวิจัยแนวสตรีนิยมผ่านวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้าง ผลการศึกษาพบว่า เงื่อนไขปิตาธิปไตยทุนนิยมส่งผลอย่างมากต่อการรับรู้และมีอิทธิพลต่อความต้องการและความคาดหวังในการเป็นแม่ การให้ความหมายกับความเป็นแม่ ทัศนคติและบทบาทในการเลี้ยงดู รวมถึงปิตาธิปไตยทุนนิยมได้สร้างความท้าทายและข้อจำกัดในการเป็นแม่ของผู้หญิงข้ามเพศอย่างมาก ในการเป็นแม่กะเทยมีความเกี่ยวข้องกับการใช้ทรัพยากรทางการเงินจำนวนมากในการที่สร้างคุณภาพชีวิต รวมถึงการเติมเต็มทั้งบทบาทการเป็นแม่และการเป็นผู้บริโภคในสังคม นอกจากนี้จากผลการศึกษาพบว่าภายใต้เงื่อนไขดังกล่าวทำให้ผู้หญิงข้ามเพศที่ต้องการเป็นแม่ในสังคมไทยจำเป็นต้องแสวงหาความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคม ในส่วนที่สองเป็นการศึกษาเรื่องเล่าแบบสตรีนิยมผ่านประสบการณ์ของ "แม่กะเทย (Kathoey mother)" โดยนำเสนอผ่าน 2 กรณีศึกษา ได้แก่ โบว์ลิ่ง (นามสมมุติ) และริชชี่ (นามสมมุติ) ซึ่งเป็นผู้หญิงข้ามเพศชนชั้นกลางวัยทำงานที่มีการรับลูกมาเลี้ยงและมีฐานะทางเศรษฐกิจที่ดี ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการรับเลี้ยงลูกเป็นทางเลือกที่แม่กะเทยได้ตัดสินใจภายใต้ “สัญญาใจ” ระหว่างแม่กะเทยและแม่ผู้ให้กำเนิดที่ตั้งครรภ์ไม่พร้อม แม่กะเทยมีบทบาทหลักในการสนับสนุนทางอารมณ์และการสนับสนุนทางการเงิน ตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์จนไปถึงหลังตั้งครรภ์ ปฏิบัติการในการเป็นแม่กะเทยสะท้อนผ่านการเลี้ยงดูและสนับสนุนลูกในทุกด้าน รวมถึงการหาสิทธิประโยชน์อย่างดีที่สุดให้แก่ลูกเพื่อไม่ให้ลูกของตนเองรู้สึกขาดและได้รับบาดแผลทางสังคม อย่างไรก็ตามแม่กะเทยยังคงต้องเผชิญกับความรู้สึกไม่แน่นอนที่เกิดขึ้น 3 ประการ ได้แก่ ความไม่แน่นอนในการสวมบทบาทของการเป็นแม่ การมีคู่ชีวิต และความสัมพันธ์ระหว่างแม่และลูกในอนาคตที่จะเกิดขึ้น การเกิดขึ้นของ “แม่กะเทย” ในสังคมไทยสะท้อนนัยยะของการเป็นแม่แบบปิตาธิปไตยและการเป็นแม่แบบเสริมพลังอำนาจ แม่กะเทยแสดงให้เห็นถึงความพยายามที่จะโอบรับการเป็นแม่แบบปิตาธิปไตยและภายใต้ข้อจำกัดดังกล่าวเพื่อต่อรองกับสังคมและเป็นเครื่องมือที่นำไปสู่การเป็นแม่ที่แท้จริงของแม่กะเทย ขณะเดียวกันแม่กะเทยสะท้อนถึงพลังอำนาจของการเป็นแม่ที่ในการต่อรองอำนาจกับความเป็นแม่ในสังคมไทยในการที่แม่กะเทยถูกปฏิเสธและกลายเป็นแม่นอกกฎหมายในสังคมไทยการฉายภาพของการรับรู้และประสบการณ์ของผู้หญิงข้ามเพศทั้งที่โอบรับและยังไม่ได้โอบรับการเป็นแม่เต็มไปด้วยความสุข การเติมเต็ม ความกังวล รวมถึงความท้าทายในการดำเนินชีวิต วิทยานิพนธ์นี้จึงเป็นการสะท้อนถึงสถานการณ์และการดำเนินชีวิตของผู้หญิงข้ามเพศในสังคมไทย อีกทั้งยังความย้อนแย้งในการยอมรับและการจำกัดสิทธิของครอบครัวทางเลือก ภายใต้กรอบการวิเคราะห์อัตลักษณ์ที่ทับซ้อนของเพศสถานะ ชนชั้นทางเศรษฐกิจและสังคม รวมถึงบทบาทในการเป็นแม่และการทำงานเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างมากที่ควรคำนึงถึงในการกำหนดนโยบาย โดยภาครัฐและเอกชนควรเสริมสร้างนโยบายการผนวกรวมทางสังคมทั้งในเชิงกฎหมายและสังคมที่เอื้อต่อการดำเนินชีวิตในสังคมไทยของแม่กะเทยและผู้ที่มีความหลากหลายทางเพศในทุกมิติ