Eindrapportage opgraving - variant archeologische begeleiding (6287.001) Twee locaties langs de Ugchelsebeek te Apeldoorn

<p>Resultaten en conclusie opgraving Tijdens de begeleiding van de graafwerkzaamheden zijn in de noordelijke helft van deelgebied 1 enkele recente verstoringen aangetroffen. Vooral de verstoring in de westelijke strook heeft waarschijnlijk plaatsgevonden tijdens de laatste herinrichtingswerkzaamheden in de jaren ’80 van de 20e eeuw, waarbij het goed mogelijk is dat de afgegraven grond gebruik is voor het opwerpen van het dijklichaam grenzend aan de westzijde van deelgebied 1. Tijdens de westelijk aangelegde sleuf voor de cascade is een geulvormige opvulling aangetroffen van een waarschijnlijk gelijktijdig uitgevoerde beekverlegging. Verder is er een ontginnings-/afwateringsgreppel aangetroffen met parallel ten noorden hiervan een kabelsleuf. In de vulling van de ontginnings-/afwateringsgreppel is een fragment roodbakkend geglazuurd aardewerk aangetroffen met een datering 19e-20e eeuw. Waarschijnlijk zijn beide sporen aangelegd in de eerste helft van de 20e eeuw, toen binnen het noordelijke deel van deelgebied 1 gedurende enkele decennia bebouwing heeft gestaan. Ten behoeve van de aanleg van de zuidelijke helft van het retentiebekken is slechts 40 cm grond ontgraven, waardoor de bodemingrepen beperkt zijn gebleven tot de recent geroerde/verstoorde bovengrond. Hierdoor was het dan ook niet mogelijk om visueel sporen en/of structuren waar te nemen. De recent geroerde/verstoorde bovengrond bevat modern afvalmateriaal, bestaande voornamelijk uit bouwpuin, machinale baksteen en industrieel aardewerk (vooral fragmenten van borden/schoteltjes) worden beschouwd als archeologisch niet relevant. Wel geldt verder dat er binnen het merendeel van de dieper aangelegde delen van het retentiebekken de natuurlijke bodemopbouw merendeels intact was, waarbij onder de recent geroerde/verstoorde bovengrond vanaf een restant van de Bhs-horizont de haarpodzolbodem nog intact is. Op basis van de resultaten van het eerder uitgevoerde verkennend booronderzoek zou het gaan om een veldpodzolbodem, echter de waargenomen humusfibers en vrij diepe grondwaterstanden duiden erop dat er meer sprake is van een droge humuspodzol. Dit bodemprofiel is gevormd in sneeuwsmeltwaterafzettingen. De begeleiding in deelgebied 1 heeft geen sporen/structuren opgeleverd die te relateren zijn aan de verschillende watermolens die in directe omgeving hebben gestaan, dan wel aan activiteiten van de papierindustrie die langs de Ugchelsebeek hebben gestaan/plaatsgevonden. </p><p>Dit geldt ook voor de uitgevoerde begeleiding van de graafwerkzaamheden die in deelgebied 2 zijn uitgevoerd, ten behoeve van de aanleg van een nieuw beektracé. In het zuidwestelijke deel van het aangelegde tracé zijn recente bodemingrepen uitgevoerd ten behoeve van de aanleg van een pvc afwateringsleiding. Deze is aangelegd merendeels binnen een voormalige beekloop die tot halfverwege de ’70 van de 20e eeuw heeft gefunctioneerd. Van een oude beekvulling is geen sprake en is waarschijnlijk voorafgaand aan de aanleg van de pvc afwateringsleiding ontgraven/uitgebaggerd. Verdere recente verstoringen waargenomen tijdens de aanleg van het nieuwe beektracé zullen zijn veroorzaakt tijdens gelijktijdig uitgevoerde herinrichtingswerkzaamheden, waarbij ook de ten noorden aangrenzende beekloop is gekanaliseerd. Er zijn echter ook delen van het aangelegde beektracé waar het van nature gevormde bodemprofiel nog merendeels intact was en een bodemopbouw liet zien dat overeenkomt met de resultaten van het eerder uitgevoerde verkennend booronderzoek, waarbij de hoofdlijn van de bodemopbouw was beschreven bestaande uit een recent antropogeen dek van circa 50 cm dik met hieronder nog een restant van een veldpodzolbodem. Tijdens de begeleiding van de graafwerkzaamheden is in het centrale deel van het aangelegde beektracé wel een overgangsvorm tussen een veld- en haarpodzolbodem (natte- en droge humuspodzol) aangetroffen.</p>