การศึกษาห่วงโซ่คุณค่าของการขับเคลื่อนแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น (12) การพัฒนาการเรียนรู้ของสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ

การศึกษาเรื่อง การศึกษาห่วงโซ่คุณค่าของการขับเคลื่อนแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติประเด็น (12) การพัฒนาการเรียนรู้ ของสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาว่าห่วงโซ่คุณค่าสามารถนำมาใช้ในการยกระดับการขับเคลื่อนการดำเนินงาน เพื่อการบรรลุเป้าหมายตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น (12) การพัฒนาการเรียนรู้ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ได้อย่างไร 2) เพื่อศึกษาปัญหา อุปสรรค และข้อจำกัดของการนำห่วงโซ่คุณค่ามาใช้ในการยกระดับการขับเคลื่อนการดำเนินงานตามแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น (12) การพัฒนาการเรียนรู้ 3) เพื่อเสนอแนะแนวทางในการขับเคลื่อนแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น (12) การพัฒนาการเรียนรู้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการขับเคลื่อนแผนแม่บทฯ ให้สามารถบรรลุค่าเป้าหมายที่กำหนด ซึ่งเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) จากการศึกษาค้นคว้า รวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้อง และใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก (In – depth interviews)ผลการศึกษาที่พบว่า ห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) และกรอบการวิเคราะห์เชิงเหตุและผล (XYZ) เป็นกรอบแนวคิดในการเชื่อมโยงยุทธศาสตร์ชาติสู่การปฏิบัติ แต่การขับเคลื่อนแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น (12) การพัฒนาการเรียนรู้ ในทางปฏิบัติยังคงพบปัญหาและอุปสรรคซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้การดำเนินงานไม่บรรลุค่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ โดยผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงปัญหาหลัก 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านโครงสร้าง ซึ่งองค์กรหลักยังมีการจัดโครงสร้างภายในที่ซ้ำซ้อน กระบวนการสั่งการไม่คล่องตัว และที่สำคัญคือหน่วยงานต่าง ๆ ภายในกระทรวงศึกษาธิการยังคงดำเนินงานตามแผนของตนเองแบบแยกส่วน โดยไม่ได้เชื่อมโยงกับแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น (12) การพัฒนาการเรียนรู้ อย่างเป็นระบบ 2) ด้านบุคลากร ผู้ปฏิบัติงานยังขาดความเข้าใจที่ชัดเจนเกี่ยวกับเป้าหมายของแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น (12) การพัฒนาการเรียนรู้ และหลักการของห่วงโซ่คุณค่า 3) ด้านงบประมาณ โดยหลายหน่วยงานไม่ได้จัดทำโครงการที่สอดคล้องกับแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น (12) การพัฒนาการเรียนรู้ ทำให้ไม่สามารถเสนอคำของบประมาณที่ตอบสนองเป้าหมายได้ และ 4) ด้านการประสานงาน พบว่าหน่วยงานยังขาดความเข้าใจและเป้าหมายร่วมกันที่ชัดเจนข้อเสนอแนะเพื่อแก้ไขปัญหาเชิงระบบและเพิ่มประสิทธิภาพการขับเคลื่อนแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น (12) การพัฒนาการเรียนรู้ โดยให้มีการปรับปรุงโครงสร้างองค์กรเพื่อลดความซ้ำซ้อนและส่งเสริมการทำงานเชิงบูรณาการ พร้อมทั้งกำหนดให้สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการเป็นเจ้าภาพหลักในการวางแผนและขับเคลื่อนโครงการระดับยุทธศาสตร์ ในด้านบุคลากร จำเป็นต้องมีการพัฒนาศักยภาพของผู้ปฏิบัติงานในทุกระดับให้มีความรู้ความเข้าใจที่ชัดเจนเกี่ยวกับเป้าหมายและหลักการของห่วงโซ่คุณค่า เพื่อให้สามารถออกแบบแผนงานที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติได้ นอกจากนี้ ควรปรับปรุงระบบการจัดสรรงบประมาณให้สนับสนุนโครงการที่มุ่งผลลัพธ์ระยะยาว เสริมสร้างกลไกการประสานงานระหว่างหน่วยงานให้มีเป้าหมายร่วมกัน และพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการติดตามประเมินผล โดยเฉพาะการพัฒนาระบบติดตามและประเมินผลแห่งชาติ (eMENSCR) และฐานข้อมูลกลาง เพื่อให้สามารถวัดผลลัพธ์เชิงคุณภาพและใช้ข้อมูลในการตัดสินใจเชิงนโยบายได้อย่างมีประสิทธิภาพ