ความสัมพันธ์ระหว่างโอกาสในการผิดนัดชำระหนี้และการตกแต่งกำไรของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

การค้นคว้าอิสระนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างโอกาสในการผิดนัดชำระหนี้และการตกแต่งกำไรของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย การศึกษานี้ใช้การวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ โดยวิเคราะห์ข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 477 บริษัท คิดเป็น 1,431 ตัวอย่าง ในระหว่างปีพ.ศ. 2564 ถึง 2566 เป็นระยะเวลา 3 ปี จากบริษัทในทุกกลุ่มอุตสาหกรรม ยกเว้นอุตสาหกรรมธุรกิจการเงิน ผลการศึกษาพบว่าโอกาสในการผิดนัดชำระหนี้มีความสัมพันธ์ต่อการตกแต่งกำไรผ่านรายการคงค้าง โดยมีรูปแบบของความสัมพันธ์เป็นเส้นโค้งเว้าหรือพาราโบลาหงาย ซึ่งสามารถอธิบายได้ว่าเมื่อโอกาสในการผิดนัดชำระหนี้เพิ่มขึ้น การตกแต่งกำไรผ่านรายการคงค้างจะลดลง แต่เมื่อการตกแต่งกำไรผ่านรายการคงค้างลดลงจนถึงจุดต่ำสุด การเพิ่มขึ้นของโอกาสในการผิดนัดชำระหนี้ จะทำให้การตกแต่งกำไรผ่านรายการคงค้างเพิ่มขึ้นตามไปด้วย แสดงว่าเมื่อโอกาสในการผิดนัดชำระหนี้ต่ำ ผู้บริหารจะไม่มีแรงจูงใจในการตกแต่งกำไรผ่านรายการคงค้างมากนัก แต่เมื่อโอกาสในการผิดนัดชำระหนี้สูงขึ้น ผู้บริหารจะตกแต่งกำไรผ่านรายการคงค้างเพื่อหลีกเลี่ยงการแสดงผลประกอบการที่ไม่ดีสู่สาธารณะ อีกทั้งพบว่าบริษัทที่มีขนาดเล็ก บริษัทที่ไม่ได้ใช้บริการของสำนักงานตรวจสอบบัญชีในกลุ่ม BIG4 และบริษัทที่มีอัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์สูง มีแนวโน้มที่จะตกแต่งกำไรผ่านรายการคงค้างสูง