Archeologisch bureauonderzoek Natuurbegraafplaats Westerwolde, Alverschotenseweg 50, Hoog Soeren gemeente Apeldoorn (GD).

<p>Laagland Archeologie heeft in mei 2020 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor een terrein aan de Alverschotenseweg te Hoog Soeren, gemeente Apeldoorn (GD). Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande uitbreiding van de bestaande begraafplaats, waarbij extra ruimte wordt gecreëerd voor natuurbegraven. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. Het plangebied ligt centraal op de Veluwe, deels in een droog dal aan de voet van een stuwwal, en deels op een wat hoger landduin. Bodemkundig gezien zal er sprake zijn van een haarpodzol en/of holtpodzol. Dit bodemprofiel zal vermoedelijk intact zijn. In de omgeving van het plangebied zijn slechts spaarzaam archeologische resten bekend. De enige bekende vondst binnen het onderzoeksgebied (straal van 500 m rondom het plangebied) betreft een fragment middeleeuws aardewerk, opgeboord circa 100 m ten noorden van het plangebied. De meest nabije terreinen waarvan bekend is dat er zich archeologische resten in de bodem bevinden, bevinden zich ruim 1,0 km oostelijk (middeleeuwse ijzerwinning) en 1,2 zuidoostelijk (neolithische bewoning en begraving). Op de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart heeft het plangebied grotendeels (circa 60% van het gebied) een lage archeologische verwachting. Het overige deel heeft een (middel)hoge archeologische verwachting. Op basis van historische kaarten (vanaf circa 1832) valt af te leiden dat het plangebied onbebouwd is geweest, ook in de huidige situatie is geen bebouwing aanwezig. Bodemverstoring als gevolg van bebouwing zal dan ook niet van toepassing zijn. Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek geldt een middelmatige verwachting voor resten uit de periode Neolithicum tot en met Vroege-Middeleeuwen. Resten uit eerdere of latere perioden worden niet verwacht, maar kunnen niet worden uitgesloten (lage verwachting). Voor het creëren van open zandgebieden, door het verwijderen en opschonen van bestaande heide, zal circa 280 m² worden ontgraven (twee gebieden van 140 m² in de zuidwesthoek van het plangebied). Het plaggen om zo het heideveld te vergroten gaat waarschijnlijk niet dieper dan 35 cm, en de ontgravingen voor het planten van een heesterrand zullen ook gering zijn. Echter, in natuurgebieden zijn de bodems vaak grotendeels intact, waardoor in situ archeologische resten al direct vanaf het maaiveld zijn te verwachten. Bij de ingebruikname van de natuurbegraafplaats zullen aanzienlijke bodemverstoringen plaatsvinden bij het delven van de graven. Binnen het plangebied wordt momenteel uitgegaan van circa 700 begravingen. Geadviseerd wordt om vervolgonderzoek uit te voeren in de delen waar bodemingrepen zijn voorzien, zowel bij de ondiepe bodemverstorende activiteiten, zoals het plaggen van heide en het openkrabben van zandkoppen, als bij de op langere termijn circa 700 te delven graven. In dit stadium is de plaatselijke bodemopbouw en met name de mate waarin deze nog intact is, niet bekend. Geadviseerd wordt daarom verkennend booronderzoek (Inventariserend Veldonderzoek – verkennende fase) uit te voeren. Dit type onderzoek beoogt de bodemopbouw vast te stellen en de mate waarin deze nog intact is. Op basis van de resultaten van dit onderzoek kan een besluit worden genomen omtrent de noodzaak tot verder onderzoek.</p>