Plangebied Middenduin (Kennemerland Zuid) in Overveen, gemeentes Bloemendaal en Zandvoort; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

<p>In opdracht van Staatsbosbeheer heeft RAAP in april 2018 een archeologisch onderzoek uitgevoerd in het plangebied Middenduin (Kennemerland Zuid) in Overveen, gemeentes Bloemendaal en Zandvoort. De aanleiding voor dit onderzoek is het voornemen om op deze diverse natuurbeschermingsmaatregelen uit te voeren. Het onderzoek is nodig in het kader van de aanvraag van een omgevingsvergunning, aangezien naar verwachting eventueel aanwezige archeologische resten bij toekomstige graafwerkzaamheden in het gebied zullen worden verstoord. Een archeologische onderbouwing met betrekking tot de eventuele aanwezigheid van archeologische waarden is derhalve verplicht conform het vigerend gemeentelijk beleid.</p><p>Op grond van de geologische opbouw van het plangebied en de bekende vondsten in de (wijdere) omgeving, geldt voor het hele plangebied een hoge archeologische verwachting voor nederzettingsterreinen uit de periode Neolithicum tot en met de Middeleeuwen. Dergelijke vindplaatsen kenmerken zich doorgaans door de aanwezigheid van een vondst laag en / of een cultuurlaag en een strooiing van materiaal. Middeleeuwse resten bevinden zich altijd in de top van het Oude Duinzand, oudere archeologische lagen kunnen op diepere (overstoven) in het Oude Duinzand aanwezig zijn. Uit eerdere onderzoeken in het duingebied van het Kennemerland is gebleken dat het potentieel archeologisch niveau zich vanaf circa 4,5 m +NAP bevindt (d.w.z. vanaf 4,5 m +NAP of lager). Dit gegeven wordt bevestigd door de waarnemingen gedaan bij ’t Wed (De Jong & Numan, 2001) en op het terrein van Groot Olmen (Bosman & De Koning, 2005). Dit niveau betreft het (vroeg-) middeleeuws oppervlak dat zich in de top van het (ten dele overstoven) Oude Duinlandschap bevindt.</p><p>De Oude Duinen zijn vanaf grofweg de 8e of 9e eeuw overdekt door de Jonge Duinen. Behalve dat hierbij delen van het Oude Duinlandschap zijn gefossiliseerd (en dus min of meer intact zijn gebleven), heeft plaatselijk ook verstuiving van het Oude Duinlandschap plaatsgevonden. De dikte van het afdekkende pakket Jong Duinzand kan binnen het plangebied variëren van minder dan 1 meter (in de duinvalleien) tot meer dan 20 meter op de toppen van de hoogste par aboolduinen.</p><p>In het plangebied kunnen sporen worden verwacht van Duitse loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog. Tot voor kort waren de sporen aan het maaiveld herkenbaar. Onbekend is of en hoeverre deze sporen nog bewaard zijn gebleven na de recente graafwerkzaamheden voor de natuurbrug. In loopgraven kunnen resten worden verwacht van de constructie en van achtergelaten en/of gedumpte uitrustingstukken en (toebehoren van) wapens- en munitie. In uitzonderlijke gevallen kunnen zelfs resten van houten constructie-elementen bewaard zijn gebleven. Eventuele metaalvondsten zijn waarschijnlijk in slechte staat.</p><p>Op basis van de resultaten van het onderzoek wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen ter plaatse van de geplande werkzaamheden in het plangebied. Nader onderzoek naar het in de ondergrond aanwezige landschap van de Oude Duinen wordt niet zinvol geacht aangezien dit landschap niet wordt bedreigd door de geplande ingrepen. Nader veldonderzoek aan de verwachte sporen van loopgraven wordt niet zinvol geacht. Het is niet uitgesloten dat sporen uit de oorlogsjaren juist zichtbaar worden door het verwijderen van de begroeiing of bij het afplaggen. Indien zich dat voordoet, wordt geadviseerd de waargenomen sporen te fotograferen en de locatie vast te leggen, zodat deze informatie kan worden opgenomen in beheerplannen.</p>