Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Molenpad 2 en 4 en Hoofdstraat 12 te Peize, gemeente Noordenveld (DR) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Molenpad 2 en 4 en Hoofdstraat 12 te Peize, gemeente Noordenveld (DR)

<p>Laagland Archeologie heeft in september – oktober 2022 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Molenpad 2 en 4 en Hoofdstraat 12 te Peize. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de sloop van een deel van de huidige opstallen ten gunste van nieuwbouw. Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Het plangebied grenst aan de oude kern van Peize en aan een havezate uit begin 16e eeuw of ouder. Geomorfologisch ligt het terrein in een zone met grondmorenewelvingen. Bodemkundig is het terrein niet gekarteerd, maar vanwege de ondiepe keileemlaag onder het dekzand en omliggende gekarteerde eenheden mag aangenomen worden dat het hier om veldpodzolgronden gaat, al dan niet met een plaggendek. In de omgeving komen resten uit met name de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd voor, een en ander samenhangend met de oude kern van Peize en de adellijke huizen die hier stonden. De noord- en zuidzijde van het plangebied was in ieder geval vanaf 1832 bebouwd. Het is niet bekend tot hoe ver die bebouwing is terug te voeren. Een datering in de 18e eeuw is aannemelijk. Nabij het plangebied stond een herberg. Vanaf in ieder geval 1780 was op die locatie bebouwing in de vorm van een boerenerf. In de omgeving waren een aantal inmiddels verdwenen boerenerven aanwezig. Nadere informatie hieromtrent is niet bekend. Vermoedelijk ging het om katersteden en is een datering in de 16e of 17e eeuw aan te houden.<br>In het plangebied kunnen resten uit de periode Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd worden verwacht. Gebaseerd op de landschappelijke situatie kan voor wat betreft de periode Neolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen worden uitgegaan van een middelhoge verwachting. Voor de periode Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd geldt op basis van de historische bebouwing in en rondom het plangebied en de nabijheid van de historische dorpskern en een havezate een hoge verwachting. In het plangebied is mogelijk een plaggendek aanwezig. Kenmerkend voor de meeste Drentse plaggendekken is een geringe dikte (< 50 cm). Voor zover er een plaggendek in het plangebied aanwezig is, dan is deze op grond van omliggende verkavelingen en terreininrichting waarschijnlijk tamelijk laat (ver in de Nieuwe Tijd). De afdekkende en conserverende werking van een eventueel plaggendek is daarmee vermoedelijk laag geweest.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de bodem tot in de C-horizont is verstoord. De kans dat het gebied nog archeologische resten met een intacte archeologische context bevat wordt daarom laag geacht. Op basis van de resultaten van het veldonderzoek wordt geadviseerd geen archeologisch vervolgonderzoek in het plangebied uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor het aspect archeologie.<br>Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Noordenveld.<br>Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>