Archeologisch bureauonderzoek Dijkverbetering Cuijk-Ravenstein, gemeenten Land van Cuijk, Maashorst en Oss

In opdracht van Waterschap Aa en Maas heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd naar het dijktracé Cuijk - Ravenstein, gemeenten Land van Cuijk, Maashorst en Oss. De aanleiding voor dit onderzoek is de geplande dijkverbetering langs het tracé, waar verschillende grondroerende werkzaamheden mee gemoeid zijn.

De aardwetenschappelijke situatie in het plangebied is zeer divers. Het plangebied ligt in een gebied waar rivierterrassen aanwezig zijn in de ondergrond. Deze afzettingen kunnen plaatselijk relatief ondiep verwacht worden vanaf de Haven van Cuijk tot Overlangel. Door de verschuiving van de terrassenkruising begonnen de rivieren in dit gebied te accumuleren vanaf circa 3300 voor Chr. Vanaf deze periode komen er gestapelde stroomgordels voor. Binnen het plangebied betreffen dat de stroomgordels Haren (verland tijdens de Midden-Bronstijd circa 1.260 v. Chr. met als hoogste voorkomen van het beddingzand op +4,7 tot 4,1 m NAP), Huisseling-Demen (vanaf de Bronstijd en IJzertijd tot Romeinse tijd, met als hoogste voorkomen van het beddingzand op +6,1 tot +5,1 m NAP) en mogelijk een oudere stroomgordel met code 731 die nog niet goed te reconstrueren is, maar uit 4150-3690 voor Chr. (Midden-Neolithicum) dateert en in de ondergrond aanwezig is ten zuiden van Neerloon. Verder vormen zich meerdere fasen van oeverwallen langs de Maas, en zijn er afzettingen van de zijtak de Graafsche Raam en afzettingen van de Beerse Maas. Door deze lokale verschillen kunnen relatief oude afzettingen ondiep voorkomen, plaatselijk kunnen deze afzettingen zijn opgeruimd door latere rivieractiviteit en/of zijn afgedekt door dikke pakketten stroomgordelafzettingen, overstromingsmateriaal en uiterwaardenpakketten. Daarnaast zijn er rivierduinen mogelijk aanwezig in de ondergrond. Deze zijn ontstaan tijdens koude en droge perioden aan het einde van de laatste IJstijd. Na de bedijking in het gebied vanaf de Late Middeleeuwen heeft er nog sedimentatie plaatsgevonden van de Maas in de buitendijkse gebieden en tot circa 1942 van de Beerse Maas in de nu binnendijkse gebieden. Hierdoor kunnen oudere afzettingen zijn bedekt met uiterwaardenafzettingen of een overstromingsdek. Na het afsnijden van de Maas rond 1937 is het gebied rondom de Keent verder van de rivier af en Neerloon dichterbij de Maas komen te liggen.