นโยบายเชิงกลยุทธ์ในการส่งเสริมการแบ่งโครงสร้างการดำเนินธุรกิจรถไฟในรูปแบบแนวดิ่ง: กรณีศึกษาของผู้ให้บริการขนส่งสินค้าบนโครงข่ายรางของการรถไฟแห่งประเทศไทย

การศึกษาอิสระนี้ (Independent Study หรือ IS) มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะนำเสนอแผนธุรกิจการแบ่งโครงสร้างการดำเนินธุรกิจรถไฟในรูปแบบแนวดิ่ง (Vertical Separation) ซึ่งไม่เคยถูกนำมาปรับใช้ในประเทศไทยมาก่อน โดยแผนธุรกิจนี้จะแบ่งผู้รับผิดชอบส่วนงานโครงสร้างพื้นฐานและส่วนงานเดินรถไฟออกจากกัน ซึ่งการศึกษานี้ได้ยกกรณีศึกษาของภาคธุรกิจขนส่งสินค้าบนโครงข่ายรางของการรถไฟแห่งประเทศไทยมาทำการวิเคราะห์ จากการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ทางการเงิน ผ่านทางแบบจำลองทางการเงินที่ได้ถูกพัฒนาขึ้นบนสมมุติฐานที่ได้มาจากการรวบรวมข้อมูลสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจในปัจจุบัน การสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ งานศึกษาก่อนหน้า และ กรณีศึกษาจากต่างประเทศ พบว่าแผนธุรกิจในรูปแบบ Vertical Separation ที่ได้ถูกนำเสนอในงานศึกษานี้มีความเป็นไปได้ทางการเงินสำหรับการรถไฟแห่งประเทศไทย (State Railway of Thailand-SRT) และ หน่วยงานภายนอกที่จัดตั้งเข้ามาเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะในการเดินรถไฟ (Special Purpose Vehicle หรือ SPV)โดยโครงสร้างหลักของแผนธุรกิจที่นำเสนอนั้น SRT ได้นำเอาความได้เปรียบของโครงสร้างพื้นฐานทางรางของ SRT ที่มีอยู่เดิมแล้วทั่วประเทศไทยมาปล่อยเช่าให้กับ SPV ที่จะเข้ามามีส่วนร่วมเดินรถไฟขนส่งสินค้าบนรางของ SRT โดย SPV นั้นจะแบ่งปันผลประโยชน์ที่ได้จากการให้บริการขนส่งสินค้าให้กับ SRT ในรูปแบบของค่าธรรมเนียมการใช้รางตามสัดส่วนที่ได้ตกลงกันอีกทั้งการศึกษานี้ยังได้นำเสนอแผนธุรกิจในรูปแบบ Briefcase Business Model ซึ่งเป็นสมมุติฐานที่ SPV นั้นไม่จำเป็นต้องลงทุนจำนวนมากเพื่อจัดซื้อรถไฟ แต่จะสามารถทำการเช่ารถจักรและรถบรรทุกสินค้าจากบริษัท Rolling Stock เพื่อมาให้บริการเดินรถไฟขนส่งสินค้าได้ ซึ่งรูปแบบนี้จะทำให้ SPV ไม่มีความจำเป็นต้องลงทุนเป็นจำนวนมากในช่วงต้นของโครงการ อีกทั้งทาง SRT ยังมีโอกาสที่จะสามารถจัดตั้งบริษัทลูกที่จะมารับบทบาทเป็นบริษัท Rolling Stock เพื่อทำการจัดหารถไฟมาปล่อยเช่าให้แก่ SPV เพิ่มเติมจากการปล่อยเช่ารางเพื่อเป็นรายได้ส่วนเพิ่มได้อีกช่องทางอีกด้วยเพื่อสนับสนุนแผนธุรกิจในรูปแบบ Vertical Separation การศึกษานี้ได้ทำการสำรวจนโยบายเชิงกลยุทธ์ที่เหมาะสมด้วยกันสองประเภท ประเภทแรก ได้แก่ นโยบายด้านการเงินซึ่งประกอบด้วยนโยบายที่จะช่วยลดต้นทุนทางการเงินและลดความเสี่ยงของความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจต่างๆ และประเภทที่สอง ได้แก่ นโยบายที่ไม่ใช่ด้านการเงินซึ่งประกอบด้วยนโยบายการส่งเสริมการขนส่งสินค้าทางรางด้วย Carbon Pricing และ การจัดการกฎระเบียบข้อบังคับและขั้นตอนการดำเนินงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับแผนธุรกิจที่ได้นำเสนอ