Gennep, Genneperhuis Genneperhuis, Archeologisch onderzoek naar een burchtruïne – A-21.0220

<p>In opdracht van Staatsbosbeheer heeft BAAC tussen 13 en 24 september 2021 een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd op en rond de ruïne van het Genneperhuis in de gemeente Gennep. De aanleiding voor het onderzoek was de voorgenomen consolidatie, eventueel ook restauratie van het zichtbare muurwerk van de burcht, met als doel verder verval te voorkomen. Het onderzoek diende om inzicht te krijgen in de begrenzingen en samenhang, in de ligging van onderdelen van de burcht en mogelijk ook in het al eerder gedocumenteerde muurwerk. Daarnaast diende inzicht verkregen te worden in de stratigrafische opbouw binnen de burcht. Tot slot diende het onderzoek om per muurdeel de potentieel archeologische waarde van de grondlagen tegen het muurwerk te bepalen. De tijdens het onderzoek verkregen informatie diende te leiden tot onderhavige rapportage, informatie voor eventuele inrichting en visualisatie maar ook tot een gespecificeerd consolidatieadvies.</p><p>Het Genneperhuis is gelegen op de noordoostelijke oever van de Maas, nabij de monding van de rivier de Niers. Hier bevond zich mogelijk vanaf de 11e eeuw een burcht, die in de loop van de eeuwen uitgroeide tot een fort met uitgebreide vestingwerken. Het Genneperhuis bestaat sinds de 18e eeuw uit een ruïne (de voormalige burcht), omringd door restanten van de 17e-eeuwse aardwerken en grachten.<br>De ruïne Genneperhuis is een terrein van zeer hoge archeologische waarde met de status van beschermd archeologisch rijksmonument (nr. 525667); de ruïne is tevens beschermd als gebouwd monument (nr. 16090).</p><p>Tijdens het onderzoek zijn 16 proefsleuven aangelegd, waarvan de ligging enerzijds was bepaald door het streven om de begrenzing van de burcht in kaart te brengen en de ondergrondse toestand van zichtbare muurdelen te beoordelen en anderzijds door beperkingen die voortvloeiden uit aanwezige ecologische waarden (met name een bewoonde dassenburcht).</p><p>Het oudste gedocumenteerde muurwerk bestaat uit de restanten van een natuurstenen achthoekige toren. De datering hiervan is vooralsnog problematisch, maar moet vermoedelijk gezocht worden in de periode 1225-1275. Zeer waarschijnlijk werd nog in de 13e eeuw, mogelijk de late 13e eeuw, een bakstenen ringmuur met muurtoren om de achthoekige toren aangelegd. In de tweede helft van de 14e eeuw, of uiterlijk in het begin van de 15e eeuw, werd de ringmuur afgebroken en werd een grotere ommuring aangelegd. Vermoedelijk in de late 15e of in de 16e eeuw werd deze ommuring hersteld of werd een nog groter areaal (de hoofd- en voorburcht?) ommuurd met zwaarmuurwerk, waartegen aan de binnenzijde waarschijnlijk meteen een wal werd opgeworpen.</p><p>In de 16e eeuw werd het Genneperhuis onder invloed van steeds verder reikende geschut omgevormd van burcht tot fort. Wat de directe aanleiding vormde voor deze versterkingen is onbekend. Een rondeel op de noordoosthoek van de burcht behoort waarschijnlijk tot deze fase en hetzelfde geldt voor een bastion op de noordwesthoek, dat echter ook wat later kan zijn toegevoegd.</p>