บทบาทของรัฐพัฒนาในเกาหลีใต้กับกระแสนิยมเกาหลี

เป็นเวลากว่าสองทศวรรษที่กระแสนิยมเกาหลี (Korean Wave) กลายเป็นปรากฏการณ์ที่ถูกกล่าวถึงในระดับโลก อันเนื่องมาจากความนิยมในเพลง ละครโทรทัศน์ ภาพยนตร์ ตลอดจนแฟชั่น อาหารและความงาม ซึ่งกลายเป็นสินค้าทางวัฒนธรรม (Cultural products) ที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและเสริมสร้างภาพลักษณ์ให้กับประเทศเกาหลีใต้ (ต่อไปจะเรียกว่า เกาหลี) วิกฤติเศรษฐกิจเอเชียในปี 1997 ได้กลายเป็นจุดเปลี่ยนที่ทำให้เกาหลีหันมาให้ความสนใจในการส่งออกวัฒนธรรมร่วมสมัย การพัฒนาอย่างมีพลวัตของกระแสนิยมเกาหลี นำมาสู่ความสนใจในการศึกษาบทบาทของรัฐพัฒนา (Developmental State) ในเกาหลีต่ออุตสาหกรรมวัฒนธรรมซึ่งเข้ามามีบทบาทสำคัญภายหลังวิกฤติเศรษฐกิจเอเชียในปี 1997 ด้วยเหตุนี้งานวิจัยฉบับนี้จึงมีวัตถุประสงค์สองประการ กล่าวคือ เพื่อศึกษาบทบาทของรัฐในเกาหลีต่อความสำเร็จของกระแสนิยมเกาหลี และศึกษา “รัฐพัฒนา” ในโลกยุคปัจจุบัน โดยเฉพาะการพัฒนาอุตสาหกรรมวัฒนธรรม จากการศึกษาพบว่า รัฐมีบทบาทอย่างมากในการกำหนดแผนงานและนโยบายด้านวัฒนธรรมต่อกระแสนิยมเกาหลีในระลอกแรก (1997-2006) และระลอกที่สอง (2007-2011) ซึ่งช่วยวางรากฐานและสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยในการพัฒนาอุตสาหกรรมวัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม พบว่าบทบาทของรัฐลดลงไปอย่างมากในระลอกที่สาม (2012-2022) อันเนื่องมาจากความเข้มแข็งของภาคเอกชนที่มีบทบาทสำคัญในการช่วยให้กระแสนิยมเกาหลีเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่องและขยายความนิยมไปทั่วโลก อย่างไรก็ดี รัฐยังมีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมวัฒนธรรมในฐานะที่เป็นผู้ดำเนินนโยบายและช่วยสานต่อความสำเร็จของกระแสนิยมเกาหลีในการเสริมสร้างภาพลักษณ์ของชาติ