Ternaard, Herweystrjitte E.O. (Gemeente Noardeast Fryslân, Fr.) Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende & Karterende fase

<p>Het plangebied ligt van oorsprong in een pleistoceen dekzandgebied. Op de
geomorfologische kaart en bodemkaart is het plangebied grotendeels niet gekarteerd
wegens de ligging binnen de bebouwde kom. Afgaande op de omgeving ligt het
geomorfologisch gezien deels op een terp (B91), en deels op een kwelderwal (B75). De
bodem in het plangebied bestaat vermoedelijk uit kalkarme poldervaaggronden van lichte of
zware zavel (Mn15C/Mn25C). De maaiveldhoogte in het gebied ligt op circa 0,6 tot 0,8
meter boven NAP. In de omgeving zijn een vijftal AMK-terreinen bekend. Dit zijn allen
terpen, waaronder de dorpsterp van Ternaard. Op basis van het bureauonderzoek was een
hoge verwachting voor nederzettingsresten uit de ijzertijd tot de nieuwe tijd. Om het
verwachtingsmodel te toetsen zijn door De Steekproef in plangebied binnen het deel van het
plangebied dat langs de Worp van Peymastrjitte ligt, veertien boringen gezet met steeds
vijftien meter afstand tussen de boorpunten. In het deel van het plangebied dat tussen de
Herweystrjitte en de Gijsbert Japiksstrjitte ligt, zijn elf boringen gezet met steeds ongeveer
vijftig meter afstand tussen de boorpunten.</p>
De natuurlijke ondergrond bestaat overal in het plangebied uit een getijde-afzetting
van door enkele zandlaagjes onderbroken klei. Hierboven is in het deel van het plangebied
dat tussen de Herweystrjitte en de Gijsbert Japiksstrjitte ligt een vijftig tot bijna tachtig
centimeter dik pakket sterk zandige, zwak humeuze kwelderklei aangetroffen. De top hiervan
is op alle hier gelegen boorpunten opgenomen in de moderne toplaag van vergraven klei.
Terplagen of overige archeologische indicatoren zijn hier nergens aangetroffen. In de onder
de bestrating van de Worp van Peymastrjitte gezette boringen is de bodem tot een diepte van
ongeveer 1,2 meter beneden het maaiveld verstoord ten gevolge van twintigste eeuwse
graafactiviteiten. Doordat deze boringen zijn gezet op de delen van de straat waarop geen
kabels en leidingen liggen, moet er van worden uitgegaan dat de bodem op de delen
waarop wel kabels en leidingen liggen, mogelijk nog dieper is verstoord. In enkele van de
pal langs de Worp van Peymastrjitte gezette boringen is nog een deels intacte
bodemopbouw aangetroffen die grotendeels overeenkomt met die zoals tussen de
Herweystrjitte en de Gijsbert Japiksstrjitte is aangetroffen. Op slechts twee van deze
boorpunten lijkt een archeologisch relevant pakket aanwezig te zijn. Het betreft twee
boorpuntenin het midden van het langs de Worp van Peymastrjitte gelegen deel van het
plangebied. Op deze twee boorpunten is op slechts dertig centimeter beneden het
maaiveldeen terpvoet-achtig pakket van humusrijke, sterk zandige klei aangetroffen met
daarin op één boorpunt een botdeeltje. Dit pakket loopt hier door tot ongeveer veertig
centimeter beneden het maaiveld (0,3 meter +NAP). In geen van de overige boringen zijn
archeologisch relevante lagen of vondsten aangetroffen.