Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Hogeweg 1 te Rottum, gemeente Het Hogeland (GR) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Hogeweg 1 te Rottum, gemeente Het Hogeland (GR)

<p>Laagland Archeologie heeft in november 2023 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Hogeweg 1 te Rottum. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande bouw van een nieuwe loods.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Op basis van de geraadpleegde bronnen ligt het plangebied waarschijnlijk op de overgang van een kwelderrug naar een vlakte van getijafzettingen of in een vlakte van getijafzettingen. Bodemkundig zijn poldervaaggronden van zandige klei of kleiig zand te verwachten. In de omgeving zijn geen archeologische waarnemingen geregistreerd. De boerderij binnen het plangebied is een AMK-terrein van hoge archeologische waarde. Dit betreft een historische boerderij Nijenhuis (of Nienhuis) die tot het eigendom van het nabije klooster Sint Juliana behoorde. De boerderij grenst in het westen aan een weg (Munnikeweg) die mogelijk tot in de Vroege Middeleeuwen is terug te voeren. Het betreffende klooster dateert waarschijnlijk uit 1195 ? 1210. De eerste historische vermelding dateert uit 1226. Erve Nijenhuis kan ook uit deze periode dateren. Een oudere of jongere datering is echter niet uit te sluiten. De wijze waarop de Munnikeweg bij het erf een bocht maakt kan een aanwijzing zijn dat hier bij het ontstaan van de weg al een boerenerf lag en in dat geval is met een vroegmiddeleeuwse datering te rekenen. Evenzogoed echter kan deze bocht verband houden met een oversteekplaats door de Oude Tocht even ten noorden van het plangebied. Erve Nienhuis kan dan later aangelegd zijn op een opportune locatie. Vooralsnog kan van een laatmiddeleeuwse oorsprong worden uitgegaan: de meeste huiswierden dateren van na 1000 na Chr. In historische tijden was het erf omgracht en voorzien van een rondgaande singel. De nieuwbouwlocatie ligt ongeveer 35 m oostelijk van de omgrachting. Tussen oude gracht en nieuwbouwlocatie staat een schuur uit 2000. De afgelopen eeuwen was het betreffende terrein aldoor onbebouwd en in gebruik als gras- of bouwland.<br>In het plangebied kunnen resten worden verwacht vanaf de Late Middeleeuwen (hoge verwachting). Deze resten hangen samen met het historische erf Nienhuis of Nijenhuis, dat vermoedelijk in de Late Middeleeuwen is te dateren. Resten uit de periode IJzertijd ? Vroege Middeleeuwen kunnen niet uitgesloten worden (middelhoge verwachting).<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn specifiek op de nieuwbouwlocatie verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Tijdens het verkennend booronderzoek is een opgebracht pakket van circa 60 cm dik geconstateerd. Daaronder liggen intacte kwelderafzettingen. Archeologisch relevante lagen en indicatoren zijn niet aangetroffen. De kans dat de nieuwbouwlocatie nog archeologische resten met een intacte archeologische context bevat wordt daarom laag geacht.<br>Op basis van de resultaten van het veldonderzoek wordt geadviseerd geen archeologisch vervolgonderzoek op de nieuwbouwlocatie uit te voeren en dit deel van het plangebied vrij te geven voor het aspect archeologie. De archeologische verwachting van het resterende deel van het plangebied blijft onverminderd gehandhaafd. Indien hier in de toekomst bodemverstorende ingrepen zijn voorzien is aanvullend (veld)onderzoek benodigd.<br>Dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Het Hogeland. Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>