Groningen, Helpermaar, Gemeente Groningen (Gr.)

<p>In opdracht van het Management en Advies Collectief Groningen (MACG) is op het terrein van het voormalige ziekenhuis aan de Ketwich Verschuurlaan (plangebied Helpermaar) in mei 2015 een verkennend archeologisch onderzoek uitgevoerd. De aanleiding voor het archeologische onderzoek is de voorgenomen realisatie van de woonwijk Helpermaar fase 2. Het terrein wordt bouwrijp gemaakt en vervolgens met woningen bebouwd. Het archeologisch vooronderzoek bestaat uit een booronderzoek, gecombineerd met drie proefsleuven. Op basis van de resultaten van dit onderzoek zijn in juni en augustus 2015 de graafwerkzaamheden ten behoeve van het bouwrijp maken van een deel van het terrein archeologisch begeleid. Het ligt in de planning om de overige voorbereidende graafwerkzaamheden uit te gaan voeren in 2016. Ook deze delen zullen archeologisch begeleid worden. Voorliggend rapport bevat een uiteenzetting van de bevindingen van het proefsleuvenonderzoek en de tot nu toe uitgevoerde archeologische begeleidingen (uit 2015).</p><p>Ten zuiden van het huidige plangebied hebben in de periode 2006-2008 verschillende archeologische opgravingen plaatsgevonden. Hierbij zijn onder meer een nederzettingscomplex en een graf uit het neolithicum en nederzettingen uit de ijzertijd gevonden.<br>Een groot deel van het areaal is verstoord door de bouwput van het voormalige ziekenhuis. In de intacte delen van het terrein zijn paalgaten, greppels, kuilen en ploegsporen gevonden die kunnen worden gedateerd in de ijzertijd en/of romeinse tijd. Op basis van het uitgevoerde onderzoek kan geconcludeerd worden dat het plangebied is gelegen op de overgang van de westelijke flank van de Hondsrug naar het hier naast gelegen lager gebied, dat deel uitmaakt van het Drentse Aa dal.</p><p>Ondanks de vele verstoringen zijn op diverse plekken archeologisch waardevolle sporen aangetroffen. De sporen bestaan uit greppels, kuilen en paalkuilen. Op basis van aardewerk kan vastgesteld worden dat veel sporen dateren uit de ijzertijd en/of romeinse tijd; het aardewerk is te gefragmenteerd om een duidelijke scheiding tussen deze twee perioden te kunnen maken. Op basis van de ligging van de paalkuilen ten opzichte van elkaar, kunnen in werkput 4 en werkputten 5 en 6 twee structuren worden herkend in de vorm van gebouwplattegronden. De plattegronden kunnen niet nader gedateerd worden dan in de ijzertijd/ romeinse tijd en late ijzertijd/ romeinse tijd. In werkput 9 is een kuil met een diameter van 2 meter gevonden, gevuld met 310 veldkeien die sporen van verhitting vertonen. Mogelijk gaat het om een smoorkuil waarin vlees en/of groenten werden gegaard door middel van hete stenen. In de kuil is geen houtskool gevonden, waarschijnlijk zijn de stenen ergens anders verhit. Op en tussen de stenen is een kleilaagje van circa 5 centimeter dikte waargenomen. Mogelijk zijn de verhitte stenen afgedekt met klei en is hierop het te garen voedsel geplaatst. De kleilaag heeft mogelijk gediend om het kookvocht vast te houden, om zo het garen te bevorderen.<br>De sporen en structuren maken hoogstwaarschijnlijk deel uit van dezelfde vindplaats die is gevonden tijdens eerder uitgevoerd onderzoek ten zuiden van het plangebied.</p>