Enter, Middenplein Gemeente Wierden (OV)

<p>In februari 2015 is een archeologisch onderzoek uitgevoerd binnen de bebouwde kom van Enter (gemeente Wierden). De aanleiding voor dit onderzoek betreft de realisatie van nieuwbouw met parkeerterreinen, onder de naam ‘Middenplein’. Volgens het vigerende bestemmingsplan ‘Centrum Enter’ ligt het plangebied in een zone met een dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 1’. Naar aanleiding van het vooraf uitgevoerde bureauonderzoek en verkennende booronderzoek is de verwachting nader gespecificeerd: in het plangebied geldt een lage kans op (bewonings)resten uit de Bronstijd t/m de Vroege-Middeleeuwen laag. Daarentegen is vanwege de ligging langs de historische bewoningslint van Enter een hoge kans op het aantreffen van archeologische waarden uit de Late-Middeleeuwen en de Nieuwe tijd. Naar aanleiding van de resultaten heeft Bergman een archeologisch proefsleuvenonderzoek geadviseerd voor de zones waar dieper dan 50 cm ontgraven wordt (het bouwvlak). De gemeente Wierden heeft hiermee ingestemd. Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn behoudenswaardige archeologische resten aangetroffen, waarna in overleg met de gemeente en initiatiefnemer besloten is om direct door de starten naar een opgraving tot maximaal de grens van het bouwvlak. Onderhavig rapport beschrijft de resultaten van het proefsleuvenonderzoek tezamen met de resultaten van de uitgevoerde archeologische opgraving. Resultaten Uit de resultaten van het archeologisch onderzoek blijkt dat de archeologische verwachting grotendeels is bevestigd. Sporen en/of vondsten uit de prehistorie, Romeinse tijd en/of VroegeMiddeleeuwen zijn zoals verwacht niet aangetroffen. Wel zijn, zoals verwacht, behoudenswaardige (nederzettings)sporen uit de Late-Middeleeuwen en enkele sporen uit de Nieuwe tijd aangetroffen. De kwalitatief goede archeologische resten bevinden zich onder een (sub)recent omgezet plaggendek, in de top van pleistoceen zand, dat als een gordel is afgezet tegen de stuwwal van Enter. Het archeologisch vlak ligt hiermee op ca. 9,30 m +NAP; dit komt overeen met ca. 0,7-1,0 m -Mv. De middeleeuwse sporen liggen verspreid over het gehele onderzochte bouwvlak. Te midden van de zwerm sporen zijn een drietal structuren herkend. Los van de structuren zijn verder drie waterputten, (kleine) greppels, kuilen en meer paalsporen aangetroffen. De structuren betreffen: 1) een éénbeukig plattegrond met vrij rechte wanden, een huisplattegrond van het type Gasselte B/Pesse in de typologie van Waterbolk (2009), of type H2/H3 in de typologie van Huijbers (2014); 2) een rechthoekig bijgebouw (c.q. schuur) van het type Peelo-Hovinge/Peelo-Derkinge (Waterbolk 2009); opvallend is dat onderin twee naast elkaar gelegen paalgaten van het gebouw een runderkaak en een min of meer compleet Pingsdorf-potje is gevonden. 3) een mogelijk puthuis of spieker/hooimijt. Type B3/B4 (Huijbers 2014). De meeste sporen, inclusief bovenstaande structuren, dateren op basis van het vondstmateriaal uit (de tweede helft van) de 11e eeuw, een vroege fase van de Late-Middeleeuwen (Volle-Middeleeuwen). Hoewel vanwege de relatief kleine opgravingsoppervlakte, de erfindeling vooralsnog niet helemaal helder is, is het voorkomen van de genoemde structuurtypes, tezamen met de oriëntatie en de verhoudingen binnen het aangetroffen vondstmateriaal goed vergelijkbaar met bekende volmiddeleeuwse nederzetting in en rondom Enter. Zo komen de aard en verhoudingen binnen aangetroffen vondstmateriaal goed overeen. </p><p>Het vondstmateriaal bestaat grotendeels uit lokaal vervaardigd aardewerk (circa 90% van het totale aantal aardewerk). Slechts 10% van het aardewerk blijkt geïmporteerd uit het Duitse Rijnland (Badorf, Pingsdorf) en het Belgische Maasland (voorheen Andenne genoemd). Kennelijk waren er weinig externe contacten, aangezien nauwelijks geïmporteerd materiaal is waargenomen. Het specialistische onderzoek naar de herkomst van het aangetroffen natuursteen laat hierin een vergelijkbaar beeld zien. Noemenswaardig zijn daarnaast de vondst van twee halffabricaten van wielnaven. Deze zijn onderin de onderzochte waterput aangetroffen. Voor wat betreft de Nieuwe tijd zijn alleen sporen van landgebruik aangetroffen. Het betreft enkele dierbegravingen (met name rund), kuilen en (sub)recente verstoringen aangetroffen. Sporen van de verwachtte 16e-eeuwse hoeves ‘Duvelshus’ en ‘Roderding’ zijn niet gevonden. Of de aangetroffen nieuwetijdssporen in relatie staan met de genoemde hoeves is dan ook niet duidelijk.</p>