Gemeente Tilburg. Plangebied Kenniskwartier te Tilburg.

<p>BAAC heeft een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Kenniskwartier te Tilburg in de gelijknamige gemeente. Aanleiding voor het onderzoek is het voornemen van de gemeente Tilburg om op de lange termijn grootschalige ontwikkelingen te laten plaatsvinden in het plangebied. Er wordt onder meer bestaande bebouwing vervangen voor nieuwbouw, infrastructuur aangepast en openbare ruimte wordt heringericht (bijlage 1). De omvang en bijbehorende verstoringsdiepten van de toekomstige ontwikkelingen zijn nog niet bekend. Het doel van het bureauonderzoek is om in kaart te brengen waar realisatie van de plannen kan leiden tot aantasting of vernietiging van mogelijk aanwezige archeologische en cultuurhistorische waarden. Het eindproduct bevat een gespecificeerde archeologische verwachtings- en advieskaart voor het plangebied.</p><p>
Het plangebied ligt in het Zuid-Nederlandse zandgebied op de westrand van de Roerdalslenk. In de ondergrond zijn dekzandafzettingen van het Laagpakket van Wierden (Formatie van Boxtel) aanwezig. Op grotere diepte (7-12 m -mv) liggen Pleistocene rivierafzettingen uit de Formatie van Sterksel.</p><p>
Het zuiden van het plangebied ligt op het dekzandplateau van Tilburg. Deze gaat richting het noorden en westen over in dekzandwelvingen. In het westen van het plangebied hebben zandverstuivingen tot stuifduinen en uitblazingsvlaktes geleid. Vanaf het maaiveld zijn hier nog stuifzandpakketten (Laagpakket van Kootwijk, Formatie van Boxtel) aan te treffen.</p><p>
In het plangebied zijn in de late middeleeuwen de herdgangen van De Hoeven, Herstal of Herstalsche Spoel, Bockhamer en De Reit ontstaan. Op basis van het type lintbebouwing dateert de Hoeven na 1000 en voor de eerste vermelding in 1316. De herdgang van Herstal/ Herstalsche Spoel dateert voor 1419, Bokhamer voor 1369 en De Reit voor 1390. De oorspronkelijke locatie van de Reit lag in de zuidelijke helft van het plangebied. In de loop van de 19e eeuw verschuift het toponiem naar het noorden richting de herdgangen van Herstal, Bokhamer en De Hoeven. Van de oude herdgang van De Reit is in het straatbeeld weinig overgebleven. De overige herdgangen zijn wel nog in het stratenpatroon terug te zien. Langs deze straten zijn meerdere historische huizen en boerderijen aanwezig waaronder de Tongerlose Hoef (voor 1361) en de Oliemeulen (circa 1648).</p><p>
Vanaf de jaren ’60 hebben grootschalige wijkuitbreidingen plaatsgevonden wat resulteerde in de wijken Het Zand en De Reit. Bij de bouwwerkzaamheden heeft grondverzet plaatsgevonden waarbij de natuurlijke bodem geroerd is. Bij verstoringen onder de 50 cm -mv kan er bij de aanwezigheid van een oud bouwlanddek en/of een stuifduin nog sprake zijn van een onverstoord bodemprofiel. In het noorden van het plangebied is de bodem verstoord door leemafgravingen bij de steenfabriek De Oude Wolf. In het plangebied zijn duinvaaggronden, vlakvaaggronden, veldpodzolgronden en/of hoge zwarte enkeerdgronden aanwezig.</p><p>
Vindplaatsen van boerensamenlevingen concentreren zich voornamelijk in het oosten van het plangebied. Dit komt ook vanwege de hier aanwezige historische kernen en de hogere landschappelijke ligging op het dekzandplateau en de hogere delen van de dekzandwelvingen. De meeste vindplaatsen dateren uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd en liggen in de bekende herdgangen. Ook is er een bronstijdvindplaats in het zuidwesten van het plangebied langs de randen met het stuifzandgebied. Het ontbreken van (oudere) vindplaatsen is niet alleen het gevolg van de landschappelijke situatie maar is ook te correleren aan het geringe aantal onderzoeken in met name het noordoosten van het plangebied.</p><p>
Er geldt in het plangebied een lage tot middelhoge verwachting op vindplaatsen van jager-verzamelaars, een hoge verwachting voor vindplaatsen uit het (laat-)neolithicum tot en met de middeleeuwen en een middelhoge verwachting voor vindplaatsen uit de late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd.</p><p>
In het plangebied bevinden zich met name langs de Bredaseweg, de Reitse Hoevenstraat en de Bokhamerstraat meerdere cultuurhistorische elementen. Daarnaast zijn er nog enkele relicten van historische wegen verspreid over het plangebied aanwezig. Het overgebleven historisch groen bestaat uit onder meer de Oude Warande, het Wandelbos en de bomenlaan van de Bredaseweg.</p>