Archeologisch booronderzoek Zonnepark Peesterzon te Zuidvelde, gemeente Noordenveld (DR)

Het plangebied heeft volgens de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart een hoge tot middelhoge verwachting. Uit het eerder uitgevoerde bureauonderzoek van Arcadis (De Jong et al., 2021) was bekend dat ten
westen van het pingorestant (buiten het plangebied) duidelijke aanwijzingen van bewoning uit het mesolithicum zijn gevonden. Ook werden podzolen verwacht. Vanwege het feit dat het landschap naar verwachting zo lang
ongerept is gebleven is de kans op aanwezigheid van archeologische waarden aanwezig. Mede door eerdere vondsten was er een middelhoge tot hoge kans op het aantreffen van vondsten uit de periode mesolithicum tot bronstijd, maar er is ook een verwachting voor vondsten uit andere perioden. Op basis van het bureauonderzoek is een verkennend booronderzoek voor het hele gebied geadviseerd. In overleg met het bevoegd gezag is besloten alleen daar booronderzoek te doen waar sprake is van significante verstoring door de geplande
ingrepen. De palen van de zonnepanelen zorgen nauwelijks voor verstoring. Alleen waar kabelsleuven of een fundering van een batterij of station zijn gepland is sprake van bodemverstoring. Het booronderzoek heeft zich
hierop gericht.

Tijdens het booronderzoek is gebleken dat de bodem in het onderzoeksgebied bestaat uit een zandige bouwvoor met daaronder dekzand op keizand of keileem. De mate waarin een podzolprofiel in het dekzand aanwezig is, varieert sterk binnen het onderzoeksgebied. In een aantal zones is sprake van een (vrijwel) complete podzol, en in andere stukken is er nog slechts een restant aanwezig of is de bodemopbouw verstoord. Dit hangt sterk samen met hoe de verschillende delen van de percelen in gebruik zijn. In eerste instantie is verkennend geboord. Waar
een podzol is aangetroffen of waar bij de veldkartering sprake was van vondsten is vervolgens karterend geboord. Ook hiervan is het plan van aanpak afgestemd met gemeente Noordenveld. Bij het karterend onderzoek zijn vondsten van bewerkt en mogelijk bewerkt vuursteen aangetroffen in de boormonsters. In deze zones zijn vervolgens waarderende boringen gezet. Wegens tussentijdse planwijzigingen zijn ook aanvullend nog enkele nieuwe verkennende en karterende boringen gezet. In overleg met het bevoegd gezag is, aan de hand van een adviesmemo (Krol-Karsten 2025) besloten het onderzoek af te sluiten met het waarderend booronderzoek.

De vondsten die tijdens het onderzoek zijn gedaan bestaat hoofdzakelijk uit vuurstenen artefacten, in de vorm van splinters of afslagen. Daarnaast is een trapeziumspits, een kling en een fragment van een slijpsteen gevonden. Ook is een kleine hoeveelheid houtskool aangetroffen. De vondsten zijn verspreid over het hele gebeid aangetroffen, en er is geen patroon in deze spreiding te zien. Er is sprake is van een palimpsest vindplaats. Dit betekent dat het gebied gedurende lange periode in gebruik is geweest. Dergelijke vindplaatsen zijn daarom niet
goed te begrenzen. In overleg met het bevoegd gezag, gemeente Noordenveld, is daarom en omdat de geplande ingrepen beperkt zijn, gekozen om de vindplaats te onderzoeken met een waarderend booronderzoek als
eindstadium van het onderzoek.

Voor het vondstmateriaal wordt geadviseerd het bewerkt en mogelijk bewerkt vuursteen, het houtskool en de slijpsteen te deponeren. Voor het natuurlijk vuursteen wordt geadviseerd dit niet te deponeren omdat het niet om
vondstmateriaal blijkt te gaan maar het materiaal van natuurlijke oorsprong is.