Bureauonderzoek Brink 1 e.o. te Norg (gemeente Noordenveld)

<p>In juni 2024 is in opdracht van Enexis door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor Brink 1 e.o. in Norg (gemeente Noordenveld). Aanleiding voor het onderzoek is de herinrichting van kabels en leidingen in het plangebied.
</p><p>
Het onderzoeksgebied ligt deels op zandgronden die in het Pleistoceen zijn gevormd. In de voorlaatste ijstijd bereikte het landijs Nederland. Dit landijs zorgde voor opstuwing van de ondergrond wat tot de vorming van meerdere stuwwallen heeft geleid. Deze ruggen worden ook wel ‘megaflutes’ genoemd vanwege hun fluitachtige vorm. In de laatste ijstijd bereikte het landijs Nederland niet, maar het koude klimaat had wel invloed op de geologie van Nederland. De wind kreeg vat op de aanwezige zandgrond en verplaatste deze. Daardoor is toen door de wind een pakket dekzand afgezet. In het Holoceen steeg de temperatuur. De relatieve zeespiegelstijging zorgde ervoor dat het Noordzeebekken zich vulde met water. Het landschap vernatte als gevolg daarvan, waardoor op vele locaties veengroei kon ontstaan. Voor grote delen van het landschap had dit tot gevolg dat deze omgeving lange tijd niet bewoonbaar was. Wel kon men zich vestigen op de hoger gelegen delen van het landschap, namelijk de dekzandruggen. Deze nederzettingen ontwikkelden zich tot esdorpen. </p><p>

Norg is ook als esdorp ontstaan. De oudste essen, de landbouwgronden rond het dorp, zijn gedateerd op 650-750 na Christus. Het nabijgelegen Norgerholt, een zeer oud bos, dateert waarschijnlijk uit de 9de eeuw. Norg heeft zich ontwikkeld als hoofddorp door de instelling van kerkelijke bestuursgebieden door de Franken in Drenthe na 800 en de bouw van de eerste kerk even voor het jaar 1000. Omdat Norg een kerk had, de romanogotische Sint-Margaretakerk, werd het de ‘hoofdplaats’ van het gebied dat eerst het kerspel Norg heette en later de gemeente Norg werd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft Norg relatief weinig last gehad van de oorlogshandelingen. Er werd een Duits vliegveld aangelegd tussen Zuidvelde en Peest, maar vanwege de drassige ondergrond is dit nauwelijks gebruikt. Wel was er een schijnvliegveld op het Noordsche Veld en werd ‘Villa Nijenhof’ aan de Langeloerweg in 1944 gebruikt als martelhuis door de ‘Bloedploeg Norg’.
</p><p>

In de omgeving van het plangebied zijn diverse onderzoeken gedaan en zijn er ook vondsten en complexen gevonden uit de ijzertijd – middeleeuwen. Volgens de gemeentelijke verwachtingskaart ligt het plangebied in een zone van hoge archeologische waarde. Via een KLIC melding is gebleken dat de geplande werkzaamheden voornamelijk plaatsvinden in reeds bestaande kabelsleuven.
Omdat er een middelhoge kans is op het aantreffen van archeologische resten binnen het plangebied, adviseert Antea Group om binnen het plangebied een vervolgonderzoek uit te voeren. Dit vervolgonderzoek dient te bestaan uit een booronderzoek. Het onderzoek dient zich te focussen op de delen van het tracé die nog niet in kabelsleuven liggen die al af te lezen zijn volgens de KLIC. Door deze tracédelen te onderzoeken, kan er vastgesteld worden of er een intact esdek in de bodem aanwezig is. Er wordt geadviseerd voor de rest van het tracé geen vervolgonderzoek uit te voeren, omdat de bodem al verstoord is door de vele kabels en leidingen die onder de grond liggen. Bovendien vormt de aanlegdiepte , als er sprake is van een esdek geen of slechts zeer beperkt een risico op verstoring van de top van de C-horizont. De advieskaart is opgenomen in de kaartenbijlage. </p><p>

Het rapport en het advies is door Pauline Bezemer (gemeente Noordenveld) overgenomen.</p>