Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Vinkebuurt 126 te Zwammerdam, gemeente Alphen aan den Rijn (ZH) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Vinkebuurt 126 te Zwammerdam, gemeente Alphen aan den Rijn (ZH)

<p>Laagland Archeologie heeft in december 2021/ januari 2022 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Vinkebuurt 126 te Zwammerdam. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de sloop van de huidige bebouwing en de bouw van een nieuwe woning en aanleg tuin.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Op basis van het bureauonderzoek is er een middelhoge verwachting voor resten uit de Romeinse tijd. De rijn was door de Romeinen in gebruik als natuurlijke grens dus meerdere kampementen en vondsten van deze aard zijn in de buurt van het plangebied aangetroffen. De Rijnloop is in de loop van de eeuwen wel naar het noorden verplaatst en het plangebied bevindt zich ten noorden van de oorspronkelijke limes. Dit maakt de kans op Romeinse vondsten iets minder waarschijnlijk maar niet uit te sluiten.<br>Voor de periode Middeleeuwen-Nieuwe Tijd geldt een hoge verwachting. De huidige loop van de Rijn komt grotendeels overeen met de middeleeuwse loop. Het plangebied ligt tegen de Rijn aan. Om Overstromingen tegen te gaan werden rivieroevers vaak opgehoogd met o.a. huisafval. In het plangebied zou dus een historische puinlaag kunnen liggen.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zo nodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat het plangebied deel uitmaakt van de oude oeverwal van de Oude Rijn. In de Romeinse tijd lag het plangebied ten noorden van de toenmalige loop van de Oude Rijn. In de Vroege Middeleeuwen heeft de Oude Rijn haar loop verlegd naar het huidige traject. In de Middeleeuwen is de loop van de Oude Rijn door bedijkingen vastgelegd. De top van de oeverwal is door een langdurige ligging aan het maaiveld gerijpt. Het wordt daarom als een potentieel archeologisch niveau voor de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd beschouwd.<br>De gerijpte top van de oeverafzettingen is in een groot deel van het plangebied afgegraven tijdens het inrichten van het gebied als bedrijventerrein. Aansluitend is een maximaal 170 cm dik pakket matig grof zand met veel baksteenfragmenten en puinresten opgebracht. Daarna is een oppervlakteverharding gecreëerd. Omdat in een groot deel van het plangebied een relatief diep reikende recente verstoring is geconstateerd wordt in het plangebied geen intacte archeologische vindplaats verwacht.<br>Op basis van het uitgevoerde booronderzoek blijkt dat een groot deel van het plangebied relatief diep verstoord is geraakt. Daarom adviseren wij de locatie vrij te geven voor de voorgenomen ingreep.<br>Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Alphen aan den Rijn. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, Janneke Noordervliet- van Zwienen.<br>Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>