การพัฒนาระบบการคุ้มครองเยียวยาผู้หญิงที่ถูกข่มขืนกระทำชำเรา

ปัญหาและอุปสรรคการเข้าถึงระบบการคุ้มครองผู้เสียหายที่ถูกข่มขืนกระทำชำเราของไทย เป็นเรื่องการเข้าถึงการช่วยเหลือเยียวยาทางการแพทย์และการเตรียมความพร้อมก่อนเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมทางอาญา การเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางอาญา การรับรองสิทธิขั้นพื้นฐานของผู้เสียหายไม่มีกฎหมายบัญญัติไว้ คดีเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมทางอาญาน้อยกว่าความเป็นจริงและผู้เสียหายถูกกระทำซ้ำจากกระบวนการยุติธรรมทางอาญาในด้านกฎหมายสารบัญญัติ ประมวลกฎหมายอาญาของไทยกับกฎหมายอาญาของต่างประเทศ มีบทบัญญัติในความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราคล้ายคลึงกัน แต่ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญายังมิได้มีความคุ้มครองผู้เสียหายที่ถูกข่มขืนกระทำชำเราในเรื่องสิทธิตามกฎหมายที่จะขอรับบริการที่จำเป็น ต่าง ๆ นอกจากนี้ ผู้เสียหายผู้มีอายุเกินกว่า 18 ปี ได้รับการคุ้มครองที่แตกต่างจากผู้เสียหายหรือพยานที่เป็นเด็กอายุไม่เกิน 18 ปี หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาดำเนินการคุ้มครองผู้หญิงซึ่งเป็นผู้เสียหายในคดีข่มขืนกระทำชำเราไม่แตกต่างจากคดีอาญาทั่ว ๆ ไป ซึ่งต่างจากในกฎหมายต่างประเทศที่มีโครงการที่กำหนดไว้เป็นการเฉพาะโดยบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานทางการแพทย์ พยาบาล รวมถึงสวัสดิการต่าง ๆ ข้อเสนอแนะในงานวิจัยนี้ เพื่อการคุ้มครองเยียวยาผู้เสียหายที่ถูกข่มขืนกระทำชำเราอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น สมควรมีการแก้ไขปรับปรุงในเรื่องต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ (1) ตราพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้เสียหายในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศ พ.ศ. ... ขี้นเป็นการเฉพาะ โดยกำหนดสิทธิขั้นพื้นฐานของผู้เสียหายในคดีอาญา และมีมาตรการเฉพาะสำหรับผู้เสียหายในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศ โดยเฉพาะมาตรการทางการแพทย์ และการตรวจทางนิติวิทยาศาสตร์ รวมถึงการเตรียมความพร้อมก่อนเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมทางอาญา (2) แก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 133 ทวิ และมาตรา 172 ตรี โดยให้นำมาตรการพิเศษกรณีการสอบปากคำหรือสืบพยานผู้เสียหายหรือพยานที่เป็นเด็กอายุไม่เกิน 18 ปี ในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศมาใช้กับการสอบปากคำผู้เสียหายในคดีความผิดฐานข่มขืนกระทำชำเราที่มีอายุเกิน 18 ปี (3) เสนอให้มีการจัดตั้ง “องค์กรคุ้มครองเยียวยาผู้เสียหายในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศ” ขึ้นเป็นการเฉพาะ ทำหน้าที่คุ้มครองเยียวยาผู้เสียหายที่ถูกข่มขืนกระทำชำเรา มีระบบการสนับสนุนผู้เสียหายตั้งแต่เริ่มต้นจนจบกระบวนการ องค์กรดังกล่าวควรมีบทบาทในการกำหนดมาตรฐานในการช่วยเหลือผู้เสียหาย ในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศ (4) รัฐบาลควรประกาศนโยบายให้การพัฒนาระบบการคุ้มครองเยียวยาผู้เสียหายในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศ โดยเฉพาะที่ถูกข่มขืนกระทำชำเราเป็นวาระแห่งชาติ โดยกำหนดให้ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรม จัดให้มี “ศูนย์ช่วยเหลือผู้เสียหายในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศ” เพื่อบูรณาการความร่วมมือระหว่างกัน โดยมี “ผู้จัดการคดี” (Case Manager) ซึ่งต้องผ่านการฝึกอบรมในหลักสูตรพิเศษ เพื่อเป็นกลไกในการบูรณาการความร่วมมือเพื่อช่วยเหลือผู้เสียหายที่ถูกข่มขืนกระทำชำเราแบบครบวงจร (5) การฝึกอบรมผู้เชี่ยวชาญที่จะปฏิบัติหน้าที่ “ผู้จัดการคดี” (Case Manager) (6) จัดให้มีบริการช่วยเหลือผู้เสียหายที่อยู่ในกลุ่มเปราะบางให้ครอบคลุมทุกกลุ่ม