Archeologisch bureauonderzoek Project Beilen- Zuidveld, gemeente Midden-Drenthe (Dr.)

Het landschap rond het onderzoeksgebied is grotendeels gevormd door de laatste twee ijstijden, het Saalien en het Weichselien. Tijdens het Saalien reikte het landijs tot de grens Haarlem-Nijmegen en zijn in Noord-Nederland stuwwallen opgeduwd. Daarnaast is tijdens het terugtrekken van het landijs een dik pakket keileem achtergebleven en zijn de beekdalen gevormd. Tijdens het Weichselien werd Nederland niet bedekt met landijs, maar ontstond een toendra-achtig landschap waarbij de wind grote hoeveelheden zand verplaatste, de dekzanden. Aan het begin van het Holoceen was het Drentse landschap bedekt met Pleistocene dekzanden. Door het smelten van de ijskappen en daarmee gepaarde stijgende zeewaterspiegel ontstond veen in de lagere delen van het landschap. Rond het onderzoeksgebied gebeurde dit voornamelijk in de lage delen van het landschap. Deze veengroei zette door tot de nieuwe tijd. Door de overbeweiding van heidevelden ontstonden grootschalige stuifzandgebieden en werd de invloed van de mens op het landschap nadrukkelijker zichtbaar. De lagere delen van het onderzoekstracé liggen op de Geomorfologische kaart van Nederland voornamelijk op beekdalbodems, dalvormige laagtes en droogdalen. De hogere delen van het onderzoekstracé liggen op grondmorenewelvingen, vlaktes van smeltwaterafzettingen en plateau-achtige grondmoreneruggen. Op de Bodemkaart van Nederland is te zien dat de gronden voornamelijk bestaan uit podzolgronden. Al deze ondergronden bodemkenmerken komen overeen met het reliëf van het landschap dat zichtbaar is op de AHN. Wanneer gekeken wordt naar de resultaten van de onderzoeksmeldingen en vondstmeldingen uit Archis is te concluderen dat er veel vondsten zijn gedaan uit het paleolithicum tot en met de bronstijd. Op de weergave van de Kadastrale Minuut uit 1811-1832 is te zien dat het onderzoekstracé volledig buiten stedelijk gebied ligt. Het tracé loopt enkel door weiland, bouwland en hooiland. Wanneer gekeken wordt naar de historische kaarten van 1823, 1860, 1940, 1960, 1980 en 2020 dan valt op dat het zandgebied door de jaren heen volledig is verdwenen. Het onderzoekstracé loopt voor het overgrote deel langs het Oranjekanaal, dit kanaal is 44 km lang en aangelegd in de periode 1852-1858. De archeologische verwachting rond het onderzoekstracé voor het paleolithicum, mesolithicum, neolithicum is hoog. Voor de bronstijd en ijzertijd geldt eveneens een hoge archeologische verwachting. Enkel voor de Romeinse tijd, middeleeuwen en nieuwe tijd geldt een lage archeologische verwachting.