Archeologisch onderzoek netversterking oost, gemeenten Midden-Drenthe en Hoogeveen

In opdracht van TenneT heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd naar het tracé, dat loopt van Wijster naar Hollandscheveld. Het tracé heeft een lengte van ca. 15 km. De aanleiding voor dit onderzoek is de aanleg van een hoogspanningskabel. Deze kabel zal deels door middel van open ontgraving, en deels door middel van gestuurde boringen worden aangelegd. Voor een overzicht van het tracé zie afbeelding 1 en bijlage 1.

De voorgenomen werkzaamheden bestaan uit het aanleggen van twee kabels met een onderlinge afstand van 2,5 meter. De breedte van de ontgraving beslaat ca. 6 meter bovenaan het talud, en onderin ca. 4,5 meter. Er wordt tot ca. 2,3 m – mv ontgraven.
Een deel van het tracé wordt aangelegd door middel van gestuurde boringen. Hiervoor worden in- en uittredepunten gegraven.

In het verleden was bewoning en landgebruik in hoge mate gerelateerd aan het landschap. Bewoning vond plaats op hogere delen van het landschap. Zo werd in het laat-Paleolithicum en Mesolihticum voornamelijk gewoond op hoger gelegen dekzandruggen, landduinen en rivierduinen. Deze archeologische verwachting is middelhoog op de hoger gelegen delen zoals de grondmorenerug, de grondmorenewelvingen en de landduin die het tracé schampt. Aangezien deze resten vermoedelijk zich vrij ondiep onder de bouwvoor kunnen bevinden verstoren landbewerkingen zoals ploegen deze resten snel. Voor de beekdalen en andere lager gelegen zones is de archeologische verwachting op bewoningsresten uit deze periode laag. In de omgeving zijn al diverse vondsten gedaan, voornamelijk uit het Mesolithicum.
Voor deze periode bestaat de archeologische verwachting voornamelijk uit jachtkampjes, vuursteenspreidingen en haardkuilen.

Voor de periode Neolithicum tot en met de vroege Middeleeuwen is de verwachting tevens middelhoog voor bewoningssporen voor de hoger gelegen delen in het landschap. Er zijn nog niet veel sites uit deze periode bekend uit de directe omgeving, maar het landschap was zeker geschikt voor bewoning. Voor de lager gelegen delen is de verwachting op landbewerkingssporen hoog, zoals (percelerings- of ontwaterings)greppels, (afval)kuilen of ploegsporen.
Voor de hoger gelegen delen wordt de aanwezigheid van archeologische waarden uit deze perioden meestal gekenmerkt door een zogenaamde archeologische donkergekleurde laag, of ’leeflaag’, waarin houtskool, aardewerk- en botfragmenten voorkomen. Archeologische sporen bevinden zich meestal op of in dit niveau. Nederzettingen uit deze perioden bestaan doorgaans uit boerderijplaatsen met paalsporen, kuilen en greppels. Vondstmateriaal bestaat uit aardewerk, natuursteen, (dierlijk)botmateriaal, hoorn, vuursteen en metaal.
Voor de Romeinse tijd en late Middeleeuwen/ Nieuwe tijd komen tevens (stenen) funderingen, periode specifiek aardewerk, glas en keramisch bouwmateriaal voor.

Aangezien er geen aanwijzingen zijn voor historische bewoning op basis van bekende ontginningsassen is de archeologische verwachting voor bewoning vanaf de late Middeleeuwen laag.

De verwachting voor de beekdalen betreft voornamelijk aan water gerelateerde vondsten zoals (resten van) bootjes, beschoeiing, aanmeerpalen, afvaldepots, en mogelijk rituele deposities uit alle genoemde perioden.

Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek adviseert Sweco Nederland in het plangebied een inventariserend veldonderzoek uit te voeren in de vorm van een verkennend booronderzoek in de delen van het plangebied met een middelhoge tot hoge archeologische verwachting en waar zal worden ontgraven (voor kabels en leidingen of in- en uittredepunten). In het noorden is een zone aanwezig die reeds is onderzocht en vrijgegeven. Met dit onderzoek kan worden onderzocht wat de mate van intactheid van de bodem is, en of er aanwijzingen zijn voor de aanwezigheid van archeologische lagen.
In totaal worden 62 boringen geadviseerd (zie bijlage 8).

Algemeen
De bevoegde overheid neemt op basis van dit rapport een (selectie)besluit. De bevoegde overheid is akkoord gegaan met het advies.