Metaboliczna stłuszczeniowa choroba wątroby u dzieci i młodzieży z otyłością olbrzymią

Otyłość olbrzymia u dzieci i młodzieży stanowi szczególne obciążenie dla zdrowia ze względu na częste występowanie powikłań i chorób współistniejących, w tym metabolicznej stłuszczeniowej choroby wątroby związanej (MAFLD). MAFLD jest obecnie jedną z najczęstszych przewlekłych chorób wątroby u dzieci i jest porównywalna z rosnącą częstością występowania ciężkiej otyłości u dzieci. Badania przesiewowe z użyciem aminotransferazy alaninowej (ALT) jako badanie wstępne należy rozpocząć u wszystkich dzieci w wieku 9–11 lat chorych na otyłość, u dzieci z nadwagą i dodatkowymi czynnikami ryzyka oraz u dzieci z otyłością olbrzymią lub MAFLD w rodzinie. Nieinwazyjne techniki obrazowania wykazują istotne ograniczenia u dzieci ze zwiększoną ilością tkanki podskórnej, co wymaga ostrożnej interpretacji. Podstawą terapii pozostaje modyfikacja stylu życia, natomiast metody leczenia farmakologicznego mają charakter eksperymentalny. U młodzieży z otyłością olbrzymią i poważnymi chorobami współistniejącymi chirurgia bariatryczna stanowi skuteczną opcję terapeutyczną z trwałymi efektami metabolicznymi.Celem prac była przegląd aktualnych dowodów (2019–2025) i przełomowych badań dotyczących diagnostyki i leczenia MAFLD u dzieci, uwzględniając współczesne wytyczne i przyszłe kierunki oraz ocena częstości występowania MAFLD u polskich dzieci i młodzieży z otyłością olbrzymią i ocena jej związku z antropometrycznymi i metabolicznymi czynnikami ryzyka. Pacjenci i metody: U 212 dzieci i młodzieży z otyłością olbrzymią (w wieku 3–18 lat) przeprowadzono badanie fizykalne, skład ciała metodą bioimpedancji, badanie ultrasonograficzne wątroby (USG) i ocenę biochemiczną. MAFLD rozpoznawano na podstawie obecności stłuszczenia w badaniu USG i/lub utrzymującego się podwyższonego stężenia aminotransferazy alaninowej. Wyniki: MAFLD stwierdzono u 125 (59,0%) chorych. Zespół metaboliczny (MetS) rozpoznano u 57,5% chorych bez MAFLD i u 66,5% chorych z MAFLD (p > 0,05). Nieprawidłowa glikemia na czczo, nieprawidłowa tolerancja glukozy i wysoki wskaźnik HOMA-IR występowały częściej u pacjentów z MAFLD niż u pacjentów bez MAFLD (p < 0,05). W grupie MAFLD zaobserwowano większą liczbę pacjentów z ≥4 składowymi MetS niż w grupie bez MAFLD (33,6% vs. 12,6%, p = 0,0004). Wnioski: Częstość występowania MAFLD wśród dzieci i młodzieży z otyłością olbrzymią wynosiła 59%. Pacjenci ci charakteryzują się wyższym stopniem insulinooporności i większą liczbą składowych MetS.Badania te zostały w całości sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki, Polska (2021/41/B/NZ5/01676).W załączonym pliku znajdują się surowe dane, użyte do analizy, powiązane z publikacją https://doi.org/10.3390/jcm14103565 oraz piśmiennictwo publikacji https://doi.org/10.3390/jcm15010137