ARAB TILIDAGI «AL-IZOFA» (الإضافة) KONSTRUKSIYASINING O'ZBEK TILIDAGI IZOFA (MOSLASHUV) BIRIKMASI BILAN QIYOSIY TAHLILI

Mazkur maqolada arab tili grammatikasidagi eng muhim sintaktik-morfologik konstruksiyalardan biri bo‘lgan al-izofa (الإضافة) hodisasi o‘zbek tilidagi izofa (moslashuv, qaratqich-qaralmish) birikmasi bilan qiyosiy-tipologik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda ikki til tizimidagi mazkur konstruksiyalarning grammatik ko‘rsatkichlari, semantik munosabat turlari, sintaktik xususiyatlari va amaliy qo‘llanish o‘ziga xosliklari qiyoslanadi. Arab tilida izofa munosabati asosan analitik yo‘l bilan, ya’ni so‘zlarning tartibi va oxirgi undosh unlisi (i’rob va tanvinning tushishi) orqali, o‘zbek tilida esa ikki tomonlama affikslashtirish (qaratqich kelishigi -ning va egalik affikslari) orqali ifodalanishi ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalari ikki tilning tipologik jihatdan farqli bo‘lishiga qaramay, izofa konstruksiyasining funksional-semantik vazifasida sezilarli o‘xshashliklar mavjudligini ko‘rsatadi. Maqola arab tili va o‘zbek tili grammatikasini qiyosiy o‘rganuvchi tilshunoslar, tarjimonlar va sharqshunoslik yo‘nalishi talabalari uchun amaliy ahamiyatga ega.