Archeologisch proefsleuvenonderzoek Centrale As Noord twee boerderijplaatsen, op vier locaties te Wâlterswâld, Damwâld en De Falom, gemeente Dantumadiel (FR)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven archeologisch inventariserend onderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P) zijn de plannen voor de aanleg van de ontsluitingsweg ‘Centrale As Noord 2’. Omdat deze plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is een archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek wordt uitgevoerd conform de Wet op de archeologische monumentenzorg.<br>Heijmans Wegen B.V. heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven het IVO-P uit te voeren. Het onderzoeksgebied bestaat uit vier deellocaties.</p><p>Voorafgaand aan het veldwerk zijn booronderzoeken uitgevoerd. Op de bij onderhavig onderzoek onderzochte locaties zijn op basis van de kaart van Schotanus van de grietenij Dantumadeel (1718) zogenaamde ‘Stemmende Huyzen’ aanwezig. Sporen hiervan zijn niet door middel van het uitgevoerde booronderzoek aan te tonen, hiervoor is een proefsleuvenonderzoek noodzakelijk.</p><p>Op locatie 1 is een aantal sloten aangetroffen. Het betreft perceleringssloten en een sloot die op basis van de vorm mogelijk een ringsloot van een boerderijterrein heeft gevormd. De ligging van deze mogelijke ringsloot komt goed overeen met de locatie waar de boerderijplaats op basis van de kaart van Schotanus uit 1718 werd verwacht. Gezien sporen van een boerderij ontbreken en gezien de kleine hoeveelheid aangetroffen aardewerk op de locatie kan het ook hier om een perceleringssloot gaan.</p><p>Op locatie 2 zijn perceleringssloten en ontginningsgreppels aangetroffen. De ontginningsgreppels liggen haaks op de hoofdsloten, net als de dwarssloten. De verkaveling heeft dezelfde oriëntatie als de huidige, maar met kleinere percelen. De sporen zijn niet te dateren aan de hand van de laagopbouw in het profiel. De sloten zijn ook in de nieuwe tijd in gebruik geweest, maar de aanwezigheid van enkele scherven laatmiddeleeuws kogelpotaardewerk in de sloten, naast nieuwetijds aardewerk, duidt erop dat deze oorspronkelijk middeleeuws zijn. Daarnaast is nog sprake van enkele dwarssloten met een iets andere oriëntatie, die oversneden worden door de genoemde sloten. Deze vertegenwoordigen een oudere verkaveling. Waarschijnlijk is deze oudste ontginning ook middeleeuws, gezien de start van de ontginningen in het gebied in de late 9e of 10e eeuw.</p><p>Op locatie 3 zijn twee sloten aangetroffen, een aantal kuilen en veel recente verstoring van beplanting, naast een recente kuil. Verder zijn twee sloten aangetroffen, met vondstmateriaal uit de nieuwe tijd. De zuidelijke sloot is aangegeven op de Bonnekaart van rond 1900 en is recent gedempt. Op basis van het vondstmateriaal zijn de sloten vanaf de 17e eeuw te dateren.</p><p>Op locatie 4 zijn verkavelingssloten aangetroffen, de mogelijke ringssloot van een boerderijterrein uit de 17e eeuw (bekend van Schotanus) en resten van bewoning uit de 19e en 20e eeuw. Ook hier geldt, net als voor locatie 1, dat de mogelijke ringsloot ook een perceleringssloot kan zijn. Op locatie 4 is veel aardewerk gevonden, dat er op duidt dat de bewoning in de 17e eeuw zal zijn begonnen. Ook hier zijn echter geen resten van de 17e-eeuwse boerderij aangetroffen.</p><p>Er zijn geen aanwijzingen aangetroffen dat zich buiten het met de proefsleuven onderzochte gebieden nog belangwekkende archeologische resten bevinden. Waar dit noodzakelijk werd geacht zijn de oorspronkelijke werkputten uitgebreid om de aan- of afwezigheid van archeologische resten te kunnen vaststellen. Wij bevelen aan hier geen verder onderzoek uit te voeren en de locaties vrij te geven.</p>