การศึกษาความแม่นยำของการทวนสอบเครื่องมือวัดมลพิษทางอากาศตาม มาตรฐาน US.EPA และมาตรฐาน BS EN 14181: กรณีศึกษาโรงไฟฟ้า

จากการที่กระทรวงอุตสาหกรรมได้กำหนดให้โรงงานติดตั้งเครื่องมือเพื่อตรวจวัดคุณภาพอากาศจากปล่องระบายแบบอัตโนมัติ โดยโรงงานต้องรายงานข้อมูลการปล่อยมลพิษออนไลน์ให้กรมโรงงานอุตสาหกรรมและเปิดเผยต่อสาธารณะเพื่อเป็นการเฝ้าระวังการปลดปล่อยมลพิษที่เกินมาตรฐานที่กำหนด หนึ่งในโรงงานที่ต้องติดตั้งระบบตรวจวัดมลพิษคือ โรงไฟฟ้า ซึ่งมีมากกว่า 100 แห่งในประเทศไทย ซึ่งต้องติดตั้งระบบตรวจวัดมลพิษอากาศจากปล่องแบบอัตโนมัติอย่างต่อเนื่อง (Continuous Emission Monitoring System, CEMS) และต้องทดสอบความแม่นยำ ของระบบนี้ทุกปี ซึ่งในการทวนสอบความแม่นยำของระบบ CEMS ปัจจุบันประเทศไทยใช้มาตรฐาน US.EPA ซึ่งมีความซับซ้อนและมีค่าใช้จ่ายสูง โดยโรงไฟฟ้าต้องเดินเครื่องผลิตไฟฟ้าให้ได้มากกว่า 50% ของการเดินเครื่องปกติเพื่อทดสอบความแม่นยำ ดังนั้นการศึกษานี้จึงเสนอการใช้มาตรฐาน BS EN 14181 ที่มีข้อกำหนดการทวนสอบความแม่นยำและวิธีการตรวจวัดที่รวดเร็วกว่า ซึ่งจะช่วยลดระยะเวลาและค่าใช้จ่ายในการดำเนินการทวนสอบได้ การศึกษานี้จึงมุ่งเน้นการศึกษาเปรียบเทียบผลการทดสอบความแม่นยำตามมาตรฐาน US.EPA และมาตรฐาน BS EN 1418 ในโรงไฟฟ้าที่ใช้เชื้อเพลิง 4 ประเภท ได้แก่ ถ่านหิน ก๊าซธรรมชาติ น้ำมันยางดำ และขยะชุมชน โดยดำเนินการตรวจวัดความเข้มข้นของก๊าซ O2, CO, NOX, และ SO2 จากระบบตรวจวัดมลพิษอากาศจากปล่องระบายโรงไฟฟ้าแบบอัตโนมัติ (CEMS) และระบบตรวจวัดอ้างอิงมาตรฐาน (RM/SRM) โดยผลการดำเนินการทดสอบความแม่นยำระบบตรวจวัดมลพิษอากาศจากปล่องแบบอัตโนมัติของโรงไฟฟ้าใน ปี พ.ศ.2567 และ ปีพ.ศ.2568 ภายใต้วิธีการการทวนสอบความแม่นยำตามมาตรฐาน US.EPA และมาตรฐาน BS EN 1418 พบว่ามาตรฐาน US.EPA และมาตรฐาน BS EN 1418 มีผลการวิเคราะห์ที่สอดคล้องกัน คือผลการวิเคราะห์ทั้งหมดผ่านเกณฑ์มาตรฐานการทวนสอบ ยกเว้นผลการวิเคราะห์ของโรงไฟฟ้าเชื้อเพลิงขยะชุมชนปีพ.ศ.2568 ของก๊าซ O2 ซึ่งทั้ง 2 มาตรฐาน ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานการทวนสอบ ซึ่งแสดงให้เห็นว่ามาตรฐาน US.EPA และมาตรฐาน BS EN 14181 มีความเทียบเท่ากัน โดยการทวนสอบความแม่นยำตามมาตรฐาน BS EN 14181 สามารถลดระยะเวลาในการดำเนินการได้ ซึ่งส่งผลดีต่อโรงไฟฟ้าที่ไม่ได้เดินเครื่องผลิตไฟฟ้าเต็มที่ตลอดเวลา ผลการวิจัยนี้จึงชี้ให้เห็นถึงความเป็นไปได้ในการนำมาตรฐาน BS EN 14181 มาปรับใช้เพื่อลดภาระทั้งด้านเวลาและค่าใช้จ่าย ของโรงไฟฟ้า พร้อมทั้งส่งเสริมการดำเนินงานที่สอดคล้องกับข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมในอนาคต ของประเทศไทยได้อย่างยั่งยืน