Appelgaard, Driebergen-Rijsenburg Gemeente Utrechtse heuvelrug

<p>In opdracht van Rho Adviseurs heeft IDDS Archeologie in april 2019 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Appelgaard in Driebergen-Rijsenburg, gemeente Utrechtse heuvelrug. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bestemmingsplan. De doelstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en zo nodig aanvullen van de gespecificeerde verwachting. <br>Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied zeer waarschijnlijk is gelegen op gordeldekzandwelvingen waarop kampodzolgronden of hoge zwarte enkeerdgronden aanwezig zijn. Op basis hiervan kon in het plangebied een archeologisch niveau voorkomen op een diepte van ongeveer 0,5 m -mv (ca. 3,5 m NAP). De resten uit dit niveau kunnen dateren vanuit het Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd en zullen naar verwachting behoren tot vuursteenvindplaatsen (Paleolithicum en Mesolithicum) of nederzettingsterreinen en grafvelden (Neolithicum – Nieuwe Tijd) en bestaan uit vondsten zoals vuursteen, aardewerk, verbrand bot, glas en baksteen. Hierbij is een grotere kans op het aantreffen van archeologische waarden vanaf de IJzertijd, aangezien er zo’n 180 meter ten noordwesten van het plangebied sporen en vondsten afkomstig uit de IJzertijd zijn aangetroffen. Verder is er met name in het deel van het plangebied dat aan het begin van de 19e eeuw bebouwd was een hoge kans op het aantreffen van archeologische resten uit de periode Middeleeuwen – begin 19e eeuw.<br>Het veldonderzoek bevestigd grotendeels de verwachting van het bureauonderzoek. Binnen het plangebied zijn geen gordeldekzandwelvingen aangetroffen, maar Sandr afzettingen. Dat zijn geen eolische afzettingen maar een Sandr is ontstaan door het afspoelen van grindrijk sediment van de stuwwal. Verder is zoals verwacht in het plangebied een enkeerdgrond aanwezig. Vanwege de aanwezigheid van recent baksteen en een verstoorde onderlaag is deze enkeerdgrond geïnterpreteerd als vergraven. Dit sluit echter niet uit dat aan de basis van het plaggendek nog funderingsresten uit de Middeleeuwen of diepreikende sporen uit de prehistorie kunnen voorkomen, en dichter aan het maaiveld nog sporen en funderingen uit de Nieuwe Tijd aanwezig kunnen zijn.<br>Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek adviseert IDDS Archeologie om vervolgonderzoek uit te laten voeren. Voor archeologische waarden uit de perioden Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd wordt een proefsleuvenonderzoek aanbevolen. Bij een proefsleuvenonderzoek kunnen sporen en vondsten uit alle perioden worden opgespoord. Omdat de vondsten uit het Paleolithicum en Mesolithicum vooral bestaan uit kleine stukjes vuursteen, kunnen binnen de proefsleuven vakken worden geselecteerd die voor de opsporing hiervan worden gezeefd. De proefsleuven zullen in ieder geval op de twee archeologische niveaus moeten worden aangelegd. Het eerste niveau bevind zich in het noordelijke en zuidelijke deel van het plangebied, direct onder het maaiveld (circa 4,6 m NAP) of indien aanwezig direct onder het opgebrachte stabilisatiezand (0,4 tot 0,6 m -mv; 4,0 tot 4,6 m NAP). Dit deel van het proefsleuvenonderzoek kan het beste worden gericht op de locaties waar volgens de topografische kaarten in het begin van de 19e en 20e eeuw gebouwen hebben gestaan. Hiermee kunnen eventuele funderingsresten worden opgespoord, maar kan vooral voor gebouwen uit het begin van de 19e eeuw worden onderzocht of hier nog restanten van een mogelijke voorganger aanwezig zijn. Het tweede niveau ligt direct onder het plaggendek in de top van de Sandr afzettingen (tussen 1,1 en 1,4 m -mv; 3,2 en 3,5 m NAP). Op dit niveau kunnen binnen het hele plangebied sporen en vondsten voorkomen van de perioden Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd.</p>