พัฒนาการของการจัดผังรายการของสถานีโทรทัศน์ช่อง 9 อ.ส.ม.ท.

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาถึงพัฒนาการของโครงสร้างองค์กรและการจัดผังรายการของสถานีโทรทัศน์ช่อง 9 อ.ส.ม.ท. รวมถึงวิเคราะห์ปัจจัยต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงผังรายการ การวิจัยเรื่องนี้ใช้วิธีการวิจัยเอกสารและสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง โดยมีผลการวิจัยดังนี้ 1. อ.ส.ม.ท. และสถานีโทรทัศน์ช่อง 9 ไม่มีการปรับรื้อโครงสร้างองค์กรใด ๆ ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน ( 2520-2544 ) การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเป็นการเปลี่ยนแปลงระดับย่อยมีเฉพาะในระดับส่วนงานเท่านั้น เช่น ส่วนข่าว ส่วนงบประมาณ ส่วนพัสดุ เป็นต้น โดยปัจจัยที่มีผลต่อการปรับเปลี่ยนส่วนงานในระดับดังกล่าวคือ 1) การเมือง 2) เศรษฐกิจ 3) นโยบายองค์กร และ 4) เทคโนโลยี 2. พัฒนาการของการจัดผังรายการของสถานีโทรทัศน์ช่อง 9 ระหว่าง พ.ศ. 2520-2544 แบ่งออกได้เป็น 3 ช่วง ดังนี้ ช่วงแรก (2520) ผังรายการตอบสนองต่อนโยบายในการเป็นสื่อของรัฐและเริ่มเน้นการดำเนินการเพื่อหารายได้ ช่วงสอง (2521-2534) ผังรายการเน้นการเป็นสื่อเพื่อการพาณิชย์ ช่วงสาม (2535-2544) ผังรายการเน้นการพาณิชย์ เช่นเดียวกับช่วงที่ 2 ในขณะเดียวกันก็ต้องการสร้างภาพลักษณ์ของการเป็นสถานีเพื่อข้อมูลข่าวสารด้วย ปัจจัยที่มีผลต่อการปรับเปลี่ยนผังรายการคือ 1) นโยบายผู้บริหาร 2) ตัวเลขวัดระดับความนิยมหรือเรทติ้ง 3) อิทธิพลและแรงกดดันทางการเมือง 4) เศรษฐกิจ และ 5) ลักษณะทางประชากรของผู้ชม 3. การจัดผังรายการของช่อง 9 อ.ส.ม.ท. พบว่ามีการใช้กลยุทธ์แข่งขันกับช่องอื่นในรายการที่เป็นรายการเด่นของสถานีได้แก่ รายการประเภทข่าวสารความรู้และรายการเด็ก และใช้กลยุทธ์เลี่ยงผัง ไม่แข่งขันกับสถานีอื่น ๆ สำหรับรายการประเภทสาระบันเทิง และจากผังรายการระหว่าง พ.ศ. 2520-2544 พบว่า รายการเด่นของสถานีมี 3 ประเภท ประกอบด้วย ก) รายการการ์ตูน สำหรับกลุ่มผู้ชมที่เป็นเด็ก ข) รายการข่าวและสาระความรู้สำหรับกลุ่มผู้ชมที่สนใจข่าวสารข้อมูล ค) รายการกีฬาสำหรับกลุ่มผู้ชมที่สนใจรายการบันเทิงประเภทกีฬา