Plangebied de Hoorn in Alphen aan den Rijn, gemeente Alphen aan den Rijn; archeologisch Plangebied de Hoorn in Alphen aan den Rijn, gemeente Alphen aan den Rijn; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (karterende fase)

<p>In opdracht van de gemeente Alphen aan den Rijn heeft RAAP in maart 2017 een Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O), karterende fase, door middel van boringen uitgevoerd in het plangebied de Hoorn in Alphen aan den Rijn, gemeente Alphen aan den Rijn. De aanleiding voor dit onderzoek is het voornemen om de aanwezige grondrug langs de Hoorn te ontgraven tot 3 m – Mv, ten behoeve van watercompensatie. Op verzoek van de Omgevingsdienst Midden Holland is gericht karterend booronderzoek uitgevoerd op de aanwezigheid van de limesweg.</p><p>Dit onderzoek diende te worden uitgevoerd omdat realisatie van de plannen zou kunnen leiden tot aantasting of vernietiging van mogelijk aanwezige archeologische resten. Het doel van het inventariserend veldonderzoek (karterende fase) is met name om vast te stellen of er resten van de limesweg aanwezig zijn of kunnen zijn. Daarnaast wordt vastgesteld of in het plangebied grootschalige bodemverstoringen hebben plaatsgevonden die van invloed kunnen zijn geweest op de archeologische potentie van het terrein.</p><p>Voor het plangebied gold een hoge archeologische verwachting voor de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen uit de Bronstijd tot en met de Nieuwe tijd. Archeologische vindplaatsen uit de Bronstijd, IJzertijd en de Vroege Middeleeuwen zullen waarschijnlijk uit nederzettingsresten bestaan. Uit de Romeinse tijd werden daarnaast nog de restanten van de limesweg verwacht. Aangezien de Hoorn op de voormalige locatie van de Rijndijk ligt, kan er nabij deze dijk bebouwing uit de Nieuwe tijd aanwezig zijn. Op basis van historisch kaartmateriaal werd dit echter niet verwacht. Onderhavig onderzoek heeft zich met name gericht op het aantonen van de limesweg.</p><p>Zoals werd verwacht, bestaat de ondergrond uit oeverafzettingen op geulafzettingen. In deze oeverafzettingen is met name in boring 7,8, 9 en 12 veel grind aangetroffen. In deze boringen kan echt gesproken worden van een grindpakket. Dit grind is typerend voor de hier te verwac hten limesweg. De top van dit pakket bevindt zich op een diepte van 0,60 - 1,70 m -Mv (1,5 - 1,8 m -NAP).</p><p>Dit niveau is ongeveer te vergelijken met het niveau dat tijdens eerdere onderzoeken is aangetroffen in de omgeving. Zo zijn er bij een proefsleuvenonderzoek nabij de kruising Hoorn - Leidsche Schouw ook oeverpakketten met grindjes aangetroffen. Op basis van deze aangetroffen grindjes is gesteld dat de limes zich vermoedelijk binnen 80 meter van de proefsleuven zou bevinden. De top van deze oeverafzettingen varieerde qua diepteligging van 1,3 -1,5 m -NAP (Porreij-Lyklema, 2013).<br>De twee westelijke raaien zijn sterk verstoord. In de eerste raai zijn twee boringen gestuit op ondoordringbaar puin. In de tweede raai is dit niet het geval. Wel lijkt in deze boringen (4 -6) het grindpakket in de verstoorde bovengrond opgenomen te zijn. Naar het oosten toe, in raai 3 en 4 lijkt het aangetroffen wegpakket nog grotendeels intact. In boring 9 is mogelijk een restgeul aangetroffen. Als dit het geval is, kan het zo zijn dat de weg een watergang heeft moeten oversteken. Dit kan teruggevonden worden in de vorm van een eventuele brugconstructie. Op basis van onderhavig booronderzoek kan dit niet uitgesloten worden.</p><p>Er werd op basis van gegevens uit de omgeving reeds verwacht dat de limesweg in het plangebied aanwezig zou zijn. Resten behorend tot de limesweg zijn inderdaad aangetroffen. De verwachting blijft hiermee hoog.<br>In boring 8 is een scherf daterend tot de Vroege / Volle Middeleeuwen aangetroffen. Aanwijzingen voor nederzettingen uit deze perioden zijn in de boringen echter niet aangetroffen. Ditzelfde geldt voor resten uit de Bronstijd en de Late Middeleeuwen tot Nieuwe tijd. De hoge archeologische verwachting voor resten uit deze perioden kan worden bijgesteld naar laag.</p>