Archeologisch proefsleuvenonderzoek (IVO-P) Grote Kerk te Emmen, gemeente Emmen (DR)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven archeologisch inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven (IVO-P) zijn de plannen van gemeente Emmen voor de herinrichting van het Marktplein te Emmen. Omdat deze plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is een archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. De plannen hebben betrekking op het inzichtelijk maken van de funderingen van de 13e-eeuwse fase van de Grote Kerk. Dit onderzoek is uitgevoerd conform de Wet op de archeologische monumentenzorg. Gemeente Emmen heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven het IVO-P uit te voeren. Het onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met enkele vrijwilligers van de Stichting Archeologie en Monument (SAM). </p><p>Tijdens het onderzoek zijn funderingsresten van de 13e-eeuwse fase van de Grote Kerk aangetroffen en daarnaast enkele graven. De bijbehorende vondsten bestaan uit bouwmateriaal, enkele kistnagels van de doodskisten en een klein aantal overige vondsten.</p><p>De middeleeuwse muur aan de noordzijde van de kerk (werkput 1) is het best intact. Hier is het kistwerk terug te zien en is sprake van een vrij dikke veldkeienfundering. Daaronder is een oude akkerlaag te zien. Aan de zuidzijde (werkput 2) is de muur deels verstoord en is deze minder dik. Ook is de bovenzijde hier volledig met kalkmortel bedekt, terwijl in werkput 1 deels de individuele stenen nog zijn te onderscheiden. Aan de zuidzijde is tegen de 13e-eeuwse muur een steunbeer gebouwd uit mopsteen met hardere (kalk)mortel. De mopstenen hebben een jongere datering dan de kloostermoppen van de 13e-eeuwse muur. Mopstenen kunnen tot in de 17e eeuw voorkomen. Aan beide zijden van de kerk zijn naast de middeleeuwse kerkmuur graven aangetroffen. Deze graven liggen verspreid over de hele lengte of een groot deel van de lengte van de werkputten.</p><p>Omdat de 13e-eeuwse muur aan de noordzijde van de kerk het best intact is, zou deze zijde het meest geschikt zijn om zichtbaar te maken. Daarbij dient rekening gehouden te worden met de conditie van het muurwerk. Het klimaat dient hierop aangepast te worden. Wij bevelen daarom aan de hydrologische situatie van het muurwerk te monitoren, om de condities tijdens de blootstelling hierop aan te kunnen passen. Verder bevelen wij aan, gezien de aanwezigheid van de behoudenswaardige archeologische resten opgraving uit te voeren op de locatie waar de fundering blootgelegd zal worden. Omdat de graven pal tegen de oude fundering aan beginnen, is het niet mogelijk de funderingen vrij te graven zonder één of meerdere graven te verstoren. Gezien het beperkte oppervlak van de te ontgraven put en de tijd die nodig is voor het documenteren van de resten, is een archeologische begeleiding hiervoor minder geschikt.</p>