Bureauonderzoek Archeologie Plangebied ‘Nieuwe Waterkering’ in de Maasdijk te Ravenstein, gemeente Oss (onderdeel van Project ‘Meanderende Maas’, Waterschap Aa en Maas)

<p>Op grond van de bestudeerde bronnen wordt bevestigd dat het plangebied een hoge archeologische waarde heeft voor archeologische resten uit de periode van de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd. Voor het gehele grondgebied van de gemeente Oss is in 2010 archeologiebeleid opgesteld. Hierbij is voor het grondgebied van de gemeente aangegeven wat de kans is op het aantreffen van archeologische waarden in de bodem. Voor de historische kern van Ravenstein geldt een hoge verwachtingswaarde voor het kunnen aantreffen van archeologische resten in de bodem. Omdat bij bodemverstoringen de aanwezige archeologische waarden voor altijd komen te verdwijnen, is archeologisch (voor)onderzoek van belang. Via het bestemmingsplan wordt geregeld dat bij een aanvraag voor een omgevingsverguning (bouwen), sloopwerkzaamheden of grondwerkzaamheden (aanlegvergunning) archeologisch onderzoek moet worden gedaan. Hierbij geldt dat bij bodemverstoringen dieper dan 30 cm en met een groter oppervlak dan 35 m² archeologisch onderzoek vooraf noodzakelijk is. De archeologische belangen worden hiermee geborgd. Op grond van de onderzoeksresultaten van het bureauonderzoek kunnen de onderzoeksvragen als volgt beantwoord worden:</p><p>Wat is de bodemopbouw en de vermoedelijke intactheid van het bodemprofiel in het plangebied?<br>Eerdere graafwerkzaamheden in en rond de Maasdijk hebben aangetoond dat in het plangebied sprake is van het dijklichaam van de huidige Maasdijk bestaande uit een ophoging van zandige bruine klei met puinresten. In het dijklichaam kon in die onderzoeken geen duidelijke stratigrafie meer worden herkend door sloopwerkzaamheden van de rondelen in de 19e eeuw en andere graafwerkzaamheden in het dijklichaam. Resten van de in de Maasdijk aanwezige rondelen zijn aangetroffen op wisselende dieptes tussen 1,0 mmv en 3,75 m-mv. Centraal in het plangebied is een opgevulde bomkrater uit de Tweede Wereldoorlog<br>aanwezig.</p><p>Welke archeologische waardevolle resten bevinden zich binnen het plangebied? <br>Aan de binnenzijde van het dijklichaam, die buiten het plangebied ligt, bevindt zich de historische kern van Ravenstein met bebouwing. Ook buiten het plangebied bevinden zich de restanten van de stadsmuur onder de bebouwing in het oosten van het plangebied en in het talud van het kasteel in het westelijk deel van het plangebied. In het plangebied zelf liggen in de huidige Maasdijk aan de westzijde resten van het Kasteelbolwerk (aansluiting van de Van Coothweg met de Maasdijk) en aan de oostzijde resten van het Bokrondeel (aansluiting van de Walstraat met de Maasdijk). Ook zijn er bij de aansluiting van de Lombardstraat met de Maasdijk muurresten aangetroffen van een mogelijk centraal gelegen bolwerk dat zich in de diepe ondergrond (meer dan 3,75 m-mv) bevindt. Dit nog onbekend bolwerk dat niet op historische kaarten aanwezig is, maar wel in historische bronnen uit de 15e en 16e eeuw genoemd wordt, zal vermoedelijk door de nieuwe waterkering doorsneden worden.<br>Buiten de Maasdijk, ter hoogte van de huidige bebouwing van De Heus Mengvoeders, kunnen zich funderingsresten van de voorloper van de huidige fabriek van De Heus Mengvoeders uit 1955-1970 bevinden. Deze zijn vanuit archeologisch oogpunt niet relevant. Wat is de datering van deze resten?</p><p>De restanten van de vesting Ravenstein die doorsneden worden door de nieuwe waterkering betreffen onderdelen van bolwerken uit de late 15e eeuw en restanten van een vestingwerk uit de 17e eeuw (1620-1622). Het betreft het Bokrondeel, een niet nader benoemd centraal gelegen rondeel ter hoogte van de Maaspoort/Lombardstraat en het Kasteelrondeel. De overige delen van de vesting, waaronder de stadsmuur van de vesting uit de late 15e eeuw tot en met de 17e eeuw en de halfbastions met omgrachting ten weerszijden van de rondelen, liggen buiten de contouren van de nieuwe waterkering en worden niet bedreigd door de voorgenomen bodemingrepen.</p>